فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

«پیرامتنیت»، به عنوان یکی از انواع پنج‌گانه ترامتنی، توسط ژرار ژنت، منتقد و نشانه‌شناس فرانسوی، در چهارچوب پارادایم ساختارگرایی مطرح شده است. پیرامتن‌ها، پاره‌متن‌هایی هستند پیرامون متن مرکزی که آستانه‌ای برای ورود به اثر و دریافت آن به شمار می‌آیند. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی و ابزار جمع‌آوری اطلاعات کتابخانه‌ای در صدد پاسخگویی به این پرسش است: جلد کتاب به عنوان «پیرامتن درونی همزمان» در طراحی اولیه و بازطراحی، دچار چه تغییراتی گشته است و ارتباط آن با گفتمان‌های مسلط دوره خلق اثر چیست؟ پیکره مطالعاتی، چهار عنوان کتاب ادبی است که در دهه هفتاد هجری شمسی به چاپ رسیده و پس از گذشت نزدیک به دو دهه، با طرح جلد جدید، تجدید چاپ گشته‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد، پیرامتن جلد کتاب و تغییرات آن، برساخته‌ای از عوامل فرامتنی نظیر بافت فرهنگی جامعه، گفتمان‌های هنری رایج در دوره خلق اثر، سیاست‌های نشر و تولید و همچنین تغییرات تکنولوژیک است؛ از سوی دیگر با مطالعه نقش پیرامتنی جلد کتاب در می‌یابیم، در طول دو دهه، کارکرد پیرامتن‌ها، از بستر توصیفی و روایی خارج شده و به سمت کارکرد دلالت نهان و اغواگری، تغییر مسیر داده است تا جایی که می‌توان گفت پیرامتن خود به متنی مستقل بدل شده است.