آسیب‌شناسی سبک زندگی مددجویان بهزیستی و ارائۀ راهکارها (مورد مطالعه: مددجویان شهر دامغان)

نویسندگان

1 دانشیار مردم‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 مربی جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22067/social.2023.84162.1414
چکیده

شناسایی آسیب­های سبک زندگی مددجویان و ارائۀ راهکارها برای کاهش آنها مهم‌ترین هدف پژوهش حاضر بوده که به روش کیفی و با استفاده از تحلیل روایت و روایتگری اجرا شده است. برای تحقق این هدف ابتدا کلیۀ کارکنان و زنان سرپرست خانواده مددجویان زیرمجموعۀ ادارۀ بهزیستی شهر دامغان به‌عنوان جامعۀ آماری در نظر گرفته شدند. سپس اقدام به انتخاب نمونه‌های مورد نظر آن هم به صورت هدفمند از بین آنان شده است. تعداد نمونه‌های انتخاب‌شده شامل 20 نفر زن سرپرست خانواده مددجویان و 10 نفر از کارکنان در حوزۀ  مددکاری هستند. گردآوری داده‌ها با استفاده از ابزار مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته انجام شده و یافته­ها حکایت از آن دارند که آسیب­های جسمی به‌عنوان زمینۀ آسیب­ها، زندگی و سبک زندگی مددجویان را تحت تأثیر قرار داده است. مددجویان با آسیب­های جدی روانی ازجمله فشار روانی، استرس، افسردگی، تنهایی، خودکشی، کاهش اعتماد به نفس مواجه شده و این امر سبک زندگی­ آنها را تحت تأثیر قرار داده است. به موازات آن نیز آسیب­های اجتماعی و کمبود مهارت­های مواجهه با آنها و همچنین مسائل فرهنگی و ذیل آن فقر فرهنگی خانواده­ها وجود دارد که سطحی از ناپایداری اجتماعی و فرهنگی را برای آنها رقم زده است. کفاف‌ندادن مستمری بهزیستی و نبود شغل مهم‌ترین مقولات استخراج‌شده­ در بحث اقتصاد بود. مددجویان بر ضعف نهادی و عملکردی نهاد بهزیستی اذعان نمودند. نتایج حاکی از سبک زندگی ناپایدار در سطح اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی است که در این راستا، راهکارهایی برای ارتقای سبک زندگی و کاهش آسیب­ها ازجمله مشاوره و آموزش، هماهنگی و همکاری نهادها، ایجاد اشتغال، افزایش مستمری و بازنمایی مثبت از سبک زندگی مددجویان ارائه شد.