ارزیابی اثر تغییر اقلیم بر منابع آب زیرزمینی دشت صحرای باغ لار

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 دانشجوی دکترای آب‌‌ و هواشناسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

4 دانشیار گروه مهندسی احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22092/wmej.2018.122884.1136
چکیده

اهمیت تجزیه‌وتحلیل تغییر اقلیم در آینده و ارزیابی میزان تأثیرگذاری آن بر منابع آب زیرزمینی بسیار است. این پدیده در مناطقی که آسیب‌پذیری منابع آب آن­ها در وضع موجود زیاد است، ممکن است خسارت‌های چشم‌گیری در پی داشته باشد و زمینه­ی بیابانی‌شدن این مناطق را فراهم کند. در این پژوهش، روند تغییر تراز ایست‌آبی آب زیرزمینی دشت صحرای­باغ لارستان با به‌کارگیری داده­های 17 حلقه چاه مشاهده‌یی در بازه­ی زمانی 2016-2006 بررسی شد. به‌کارگیری آزمون نافراسنجی من-کندال، روندی در تراز معنی­داری 99% را نشان داد. محاسبه­ی شیب خط روند به روش تخمین­گر سن نیز نشان داد که تراز آب زیرزمینی دشت در این دوره به­طور متوسط 10/2 متر افت کرده است. از آن‌جا که کشاورزی اصلی­ترین مصرف‌کننده­ی منابع آب زیرزمینی دشت است، از وضعیت تعادل آب کشاورزی به روش بارش مؤثر (ER) برای ارزیابی تأثیر تغییر اقلیم بر تغییر تراز آب زیرزمینی استفاده شد. تغییر شاخص ER با خروجی­های مدل HadCM3 در بازه­ی زمانی 2099-2080 ارزیابی شد. بررسی­ها نشان داد که شاخص ER در حالت‌های انتشار A1B، A2 و B1 به ترتیب 73/2، 76/8 و 36/8 % افزایش خواهد یافت. این وضعیت باعث خواهد شد که کم‌بود کنونی آب در دشت صحرای­باغ در این دوره تشدید شود و روند افزایشی برداشت از سفره­های آب زیرزمینی که پی‌آمد آن افت‌کردن تراز آب زیرزمینی دشت است، باز هم ادامه یابد.