مدلسازیکاریابی شبکهمحور: اولویتبندی انواع شبکههای ارتباطات و اطلاعات علمی برمبنای دسترسی به اطلاعات شغلی
نویسندگان
1 دانشیار جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشجوی دکتری جامعهشناسی اقتصادی و توسعه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 دانشیار جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22067/social.2022.57229.0چکیده
دانش و تخصص برای کنشگران شبکۀ ارتباطات و اطلاعات علمی حامل منفعت اقتصادی است. اگر متخصصان با اعضای شبکۀ ارتباطات و اطلاعات علمی خود در تعامل نباشند ممکن است هرگز از فرصتهای شغلی مرتبط با تخصصشان باخبر نشوند (مخصوصاً در رشتههای علوم انسانی). از این رو، اهداف اصلی پژوهش حاضر عبارتند از: اول، اولویتبندی انواع عام شبکۀ ارتباطات و اطلاعات علمی ازحیث اطلاعرسانی دربارۀ فرصتهای شغلی بهواسطۀ همکاری علمی با تماسهای اجتماعی در این شبکهها. دوم، تعیین اینکه عملکرد شبکۀ همکاری علمی دانشجویان جامعهشناسی ازحیث دسترسی به اطلاعات شغلی به کدام یک از این شبکهها شباهت دارد. نوشتار حاضر ازحیث نظریه، روش و تکنیک مبتنی بر رویکرد تحلیل شبکۀ اجتماعی است. جمعیت مطالعه شامل کلیۀ دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشتۀ جامعهشناسی دانشگاه فردوسی مشهد (60 نفر) است. دادهها از نوع رابطهای است که به وسیلۀ پرسشنامۀ مولّدنام، گردآوری و با نرمافزار R تحلیل شدند. یافتههای برآمده از توصیف شبکه نشان داد که اعضا ترجیح میدهند با کسانی همکاری علمی داشته باشند که یا خودشان یا همکارانشان سرشناسند. همچنین، با کسانی که با ایشان همکار مشترک دارند. یافتههای حاصل از مدلسازی شبکهمحور نشان داد شبکۀ جهانکوچک ازحیث اطلاعرسانی دربارۀ فرصتهای شغلی بهواسطۀ همکاری علمی با تماسهای اجتماعی بهترین عملکرد را داراست و شبکۀ منظم، شبکۀ تصادفی و شبکۀ بدون مقیاس به ترتیب، در اولویتهای بعدی قرار میگیرند. درعین حال، عملکرد شبکۀ همکاری علمی دانشجویان جامعهشناسی مانند شبکۀ بدون مقیاس، دو قطبی است. طبق نتایج، شبکۀ ارتباطات و اطلاعات علمی زمانی کارآمد است که نهتنها مولّد دانش، بلکه مولد اطلاعات شغلی نیز باشد.