مدل‎سازی‎کاریابی شبکه‎محور: اولویت‎بندی انواع شبکه‎های ارتباطات و اطلاعات علمی برمبنای دسترسی به اطلاعات شغلی

نویسندگان

1 دانشیار جامعه‎شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری جامعه‎شناسی اقتصادی و توسعه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشیار جامعه‎شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22067/social.2022.57229.0
چکیده

دانش و تخصص برای کنشگران شبکۀ ارتباطات و اطلاعات علمی حامل منفعت اقتصادی است. اگر متخصصان با اعضای شبکۀ ارتباطات و اطلاعات علمی خود در تعامل نباشند ممکن است هرگز از فرصت‌های شغلی مرتبط با تخصصشان باخبر نشوند (مخصوصاً در رشته‎های علوم انسانی). از این رو، اهداف اصلی پژوهش حاضر عبارتند از: اول، اولویت‎بندی انواع عام شبکۀ ارتباطات و اطلاعات علمی ازحیث اطلاع‎رسانی دربارۀ فرصت‎های شغلی به‌‌واسطۀ همکاری علمی با تماس‎های اجتماعی در این شبکه‎ها. دوم، تعیین اینکه عملکرد شبکۀ همکاری علمی دانشجویان جامعه‎شناسی ازحیث دسترسی به اطلاعات شغلی به‎ کدام‌ یک از این شبکه‌ها شباهت دارد. نوشتار حاضر ازحیث نظریه، روش و تکنیک مبتنی ‎بر رویکرد تحلیل شبکۀ اجتماعی است. جمعیت مطالعه شامل کلیۀ دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشتۀ جامعه‎شناسی دانشگاه فردوسی مشهد (60 نفر) است. داده‎ها از نوع رابطه‎ای است که به وسیلۀ پرسش‌نامۀ مولّدنام، گردآوری و با نرم‎افزار R تحلیل شدند. یافته‎های برآمده از توصیف شبکه نشان داد که اعضا ترجیح می‎دهند با کسانی ‎همکاری علمی داشته باشند که یا خودشان یا همکارانشان سرشناسند. همچنین، با کسانی‎ که با ایشان همکار مشترک دارند. یافته‎های حاصل از مدل‎سازی شبکه‎محور نشان داد شبکۀ جهان‎کوچک ازحیث اطلاع‎رسانی دربارۀ فرصت‎های شغلی به‌‌واسطۀ همکاری علمی با تماس‎های اجتماعی بهترین عملکرد را داراست و شبکۀ منظم، شبکۀ تصادفی و شبکۀ بدون مقیاس به ترتیب، در اولویت‎های بعدی قرار می‎گیرند. درعین حال، عملکرد شبکۀ همکاری‎ علمی دانشجویان جامعه‎شناسی مانند شبکۀ بدون مقیاس، دو قطبی است. طبق نتایج، شبکۀ ارتباطات و اطلاعات علمی زمانی کارآمد است که نه‌تنها مولّد دانش، بلکه مولد اطلاعات شغلی نیز باشد.