طراحی الگوی راهبردی کارآفرینی اجتماعی: یک مطالعۀ فراترکیب

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22067/social.2023.84362.1419
چکیده

کارآفرینی اجتماعی، به‌عنوان یک پدیدۀ جهانی با به کارگیری رویکردهای نوآورانه برای حل مشکلات اجتماعی، بر جامعه تأثیر می‌گذارد. داشتن تعهد به طبیعت و اصول پایداری و تأکید بر حفظ محیط ‌زیست، به‌عنوان بخشی از راهبرد کارآفرینان در حوزۀ اجتماعی محسوب می‌شود. این پژوهش براساس هدف، کاربردی-توسعه‌ای است و ازلحاظ گردآوری داده‌ها با توجه به ماهیت پژوهش، از روش کیفی فراترکیب با رویکرد هفت‌مرحله‌ای سندولسکی و باروسو (2007)، استفاده ‌شده است.برای گردآوری اطلاعات، مقاله‌های مرتبط در بازۀ زمانی 2015 تا 2022 از از پایگاه داده‌های الکترونیکی ازجمله: Emerald, ScienceDirect, Springer,Sage و پایگاه تخصصی مگ ایران، ایران داک، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی و پرتال جامع علوم انسانی بررسی شد. با استفاده از روش فراترکیب، در عین توجه یکپارچه به تمام ابعاد کارآفرینی اجتماعی، شاخص‌هایی که ازنظر پژوهشگران در شکل‌گیری کارآفرینی اجتماعی مبتنی بر محیط ‌زیست مؤثر هستند، شناسایی شدند. در این پژوهش، به تحلیل نتایج و یافته‌های محققین قبلی پرداخته و با انجام گام‌های هفت‌گانۀ سندلوسکی و باروسو، الگوی نهایی کارآفرینی اجتماعی شناسایی شد. در راستای استخراج داده‌ها از متون، با توجه به مطالعۀ گستردۀ ادبیات کارآفرینی اجتماعی، اقدام به کدگذاری اولیه و استخراج مفاهیم و مقوله‌ها شد. پس از کنار هم قراردادن و ادغام شاخص‌های به‌ دست ‌آمده در مرحلۀ فراترکیب، درمجموع 24 کد اولیه و 6 تم و 3 مقوله شامل عوامل زیرساختی (حمایتی و ساختی)، عوامل شناختی (مهارتی و شخصیتی) و راهبرد زیست‌محیطی (جهت‌گیری زیستی و رفتار زیست‌محیطی) شناسایی شد. این مقاله می تواند بینش­های ارزشمندی را در زمینه غنی شدن ادبیات کارآفرینی اجتماعی دهد و با حمایت راهبردی دولت از فعالیت‌های کارآفرینی اجتماعی مانند سیاست کاهش مالیات برای فعالیت‌هایشان، آنها را از درجۀ مطلوبیت شناختی و امکان‌سنجی بالایی برخوردار سازد.