اثربخشی آموزش راهبردهای فراشناختی بر بهزیستی تحصیلی و کمک طلبی تحصیلی دانش‌آموزان دختر نوجوان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانشیار، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22084/j.psychogy.2024.27802.2581
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش راهبردهای فراشناختی بر بهزیستی تحصیلی و کمک‌طلبی تحصیلی دانش‌آموزان دختر نوجوان انجام شد.روش: پژوهش از نوع نیمه آزمایشی (طرحن پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل) بود. جامعه‌ی پژوهش شامل کلیه‌ی دانش‌آموزان دختر پایه اول دوره دوم متوسطه (پایه اول دبیرستان) بود که در سال تحصیلی 1401-1402 مشغول به تحصیل بودند و با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها در دو مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون از پرسشنامه بهزیستی تحصیلی (AWBQ) تومینین-سوینی و همکاران (2012) و پرسشنامه کمک طلبی ریان و پیتریچ (1997) استفاده شده است. گروه آزمایش طی 8 جلسه (90 دقیقه) تحت آموزش راهبردهای فراشناختی سیف (1396) قرار گرفتند؛ اما گروه کنترل چنین مداخله‌ای دریافت نکرده‌اند. داده‌های گردآوری‌شده با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیری و تک متغیری تجزیه‌وتحلیل شدند.یافته‌ها: یافته‌های حاصل از تحلیل کوواریانس چند متغیری و تک متغیری نشان داد که آموزش راهبردهای فراشناختی به نحو معنی‌داری به افزایش بهزیستی تحصیلی (23/79= F و 0.01=>p) و کمک‌طلبی تحصیلی (پذیرش کمک طلبی برابر با 82/40=  Fو P<=0.001 و کاهش اجتناب از کمک طلبی برابر با 14/04=  Fو P<=0.01) در گروه آزمایش منجر شده است.نتیجه­گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر، می‌توان نتیجه گرفت که آموزش راهبردهای فراشناختی می‌تواند به‌عنوان روشی مؤثر جهت افزایش کمک­طلبی تحصیلی و بهزیستی تحصیلی در دانش آموزان دختر در نظر گرفته شود.