مکان یابی ساخت سدهای زیرزمینی به‌روش تحلیل سلسله‌مراتبی گسترده در آبخیز شهر خرم‌آباد

نویسندگان

1 کارشناس ارشد آبخیزداری، دانشگاه لرستان

2 استادیار دانشگاه لرستان

3 استادیار دانشگاه لرستان

4 استادیاردانشگاه لرستان

5 کارشناس ارشد آب منطقه‌ای لرستان

doi
10.22092/wmej.2019.101703.1016
چکیده

یکی از راه­های رسیدن به توسعه‌ی پایدار در مناطق خشک و نیمه­خشک ساخت سد زیرزمینی است، که به دلیل تبخیر زیاد در این مناطق اهمیت ویژه‌یی دارد. در این پژوهش آبخیز خرم‌آباد برای شناسایی مکان­های مناسب سد زیرزمینی با روش تحلیل سلسله‌مراتبی انتخاب و امکان کاربرد روش تحلیل سلسله‌مراتبی برای مکان­یابی سدهای زیرزمینی ارزیابی شد. همگام با بررسی پیشینه‌ی تحقیق و اصلاح برخی اطلاعات پایه پیمایش‌های صحرایی متعدد انجام شد. با استفاده از روش جی‌آی‌اس معیارهای مکان­یابی (محور-مخزن-پوشش- اقلیم وآب) مشخص شد. ابتدا محدوده­هایی که در آن امکان ساخت سد زیرزمینی بود مشخص، و نقطه‌های مناسب موجود در این محدوده­ها شناسایی شد. سپس ارزیابی نقطه‌ها و اولویت‌بندی آن‌ها برای ساخت سد زیرزمینی با استفاده از روش نظرسنجی از متخصصان (تحلیل سلسله‌مراتبی گسترده) انجام شد و لایه‌‌های تهیه‌شده‌ی هر معیار با استفاده از مدل تحلیل سلسله‌مراتبی گسترده با توجه به نقش آن در مکان­یابی سدهای زیرزمینی امتیاز­دهی و وزن­دهی شد، و لایه­ها در نرم‌افزار  ARC GISبا یکدیگر تلفیق شد. نتایج نشان داد که تحلیل سلسله‌مراتبی گسترده روشی است که اهمیت معیارهای موثر در مکان­یابی را نشان می­دهد و بر معیارهای کیفی تاکید دارد، برای وقتی که شمار معیارها زیاد باشد کاربردی­تر است، و معیارهای کمی را در نظر نمی­گیرد.