فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تصدیق یک گزاره ریاضی، عموماً برای دانش­آموزان مشکل است؛ آن‌ها حتی بسیاری از مواقع، لزوم آن را درک نمی­کنند. پیچیدگی­هایی که در ماهیت ارزشمند استدلال و اثبات پنهان شده، اهمیتِ نحوه‌ی ارائه‌ی آن‌ها را در کتب درسی، بیشتر مشخص می‌کند. هدف از این مطالعه، تعیین میزان حضور انواع استدلال، به­خصوص استدلال استنتاجی در کتاب‌های درسی ریاضی پایه‌های هفتم و هشتم می‌باشد. به این منظور از روش تحلیل محتوا استفاده شده است. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که بیشترین میزان استدلال، از جمله انواع سطوح استنتاج موجود در کتاب‌ها، در محتوای هندسی دیده می­شود؛ البته استثناهای غیرمنتظره‌ای هم وجود دارد. در مجموع توزیع استدلال استنتاجی در فصول کتاب هفتم و هشتم یک دست و یکنواخت نیست، ولی فقر استنتاج در بیشتر فصل­های مربوط به محتوای حساب و آمار و احتمالات دیده می‌شود. بعلاوه، برخلاف انتظار میزان استدلال­های آزمایشی در کتاب هشتم، نه تنها کاسته نشده بلکه نسبت به کتاب هفتم حدود دو برابر است. در انتهای نوشتار حاضر، در مورد ملاحظاتی که برای تغییر تمرکز از استدلال استقرایی به استنتاجی باید در نظر گرفته شود، بحث می‌شود.