بررسی نقش عمق و سایه ورودی خانههای سنتی در تأمین آسایش حرارتی بیرونی- نمونه موردی: بافت قدیم شهر شیراز
نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
2 استاد دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.29252/smb.5.5.21چکیده
ورودی دارای نقشهای کالبدی گوناگون مانند تأمین و نظارت بر ارتباط درون و بیرون، نفوذپذیری، تبدیلپذیری، خوانایی و دعوتکنندگی است. بر اساس تحقیقات بر ورودی ساختمانهای سنتی، عامل آسایش حرارتی بیرونی کاربران نقشی تعیینکننده دارد. مقاله حاضر با هدف تامین آسایش حرارتی بیشتر ورودی بناها، به بررسی رابطه این پارامتر در ورودی خانههای سنتی شیراز با کمک تکنیکهای سایهاندازی و عمق ورودی پرداخته است. سردر این خانهها با کمک عمق ورودی، نقش سایبان افقی را اجرا نمودهاند. در این مسیر میانگین ماهیانه حداکثر زاویه تابش خورشید نسبت به سطح زمین شیراز اندازهگیری شد و شرایط سایهافکنی در عمق ورودی با محاسبه میانگین ماهیانه ارتفاع سایه پیشبینی گردید. با کمک مقایسه نتایج حاصله از میانگین ماهیانه و سالیانه سایه مدخل ورود زمستان و تابستان، ارتفاع سایه و عمق ورودی مطلوب ماهانه مشخص شد. همچنین نسبت طول سایه مطلوب زمستان و تابستان برابر 61/11 گردید. از این روبا بهرهگیری از این تکنیکها، آسایش حرارتی با گرمای تابش خورشید در فصل سرد و با سایه در فصل گرم فراهم میشود. به علاوه عمق ورودی بهینه شیراز در جهت جنوب برابر با 2207/0 متر (معادل تنها 22 سانتیمتر) محاسبه گردید. بنابراین در تعیین جهت تقسیمبندی زمین، یا در انتخاب جهت ورودی و طراحی ورودی و حتی فرم آن، میتوان نکات به دست آمده از معماری سنتی و فرمولهای حاصله را لحاظ نمود. بنابراین عمق و ارتفاع و جهت و میزان سایه مطلوب تابستان و زمستان ورودی قابل تعیین و پیشنهاد است.