وحدت اسلامی دراندیشه وعملکرد آیتالله هاشمی رفسنجانی
نویسندگان
1 عضو هیئتعلمی و استادیار گروه تصوف و عرفان اسلامی دانشکده عرفان، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
2 دانشجوی دکتری رشته تصوف و عرفان اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب اسلامی، قم، ایران
doi
10.22034/jid.2024.359646.2362چکیده
اتحاد، وحدت و تقریب مذهب اسلامی یکی از میراثهای اصلاحی در تاریخ معاصر جوامع اسلامی است. اگرچه نخستین نمودهای مسئله تقریب و اتحاد را میتوان در سدههای نخستین و قرون میانه اسلامی دید، این مهم نتیجه اندیشههای نخبگان و علمای جهان اسلام در دوره معاصر است که نخبگان دینی - سیاسی سهم مهمی در تحقق این میراث داشتند. آیتالله اکبر هاشمی رفسنجانی از جمله نخبگان دینی - سیاسی معاصر است که تلاش زیادی در زمینۀ اتحاد و وحدت اسلامی داشت. مقالۀ حاضر دیدگاه و عملکرد هاشمی رفسنجانی در زمینۀ وحدت و تقریب مذاهب اسلامی در دوران پیش از انقلاب اسلامی را بررسی میکند. این مهم با روش توصیفی-تحلیلی و با تمرکز بر مطالعات کتابخانهای بررسی شده است. هاشمی اگرچه برای اتحاد و تقریب مذاهب اسلامی بنیانهای معرفتی در نظر داشت، بیش از هر چیز تقریب را پروژهای سیاسی برای مقابله با دولتهای استعماری و غربی میدید. از سوی دیگر مهمترین مسئله قاموس وحدت و اتحاد مسلمین برای وی همچون دیگر نخبگان دینی - سیاسی بهویژه از دهه 1330 به بعد، مسئله فلسطین و اتحاد مسلمانان برای رهایی آن بود.
