بررسی اثر تراکم بر دگرآسیبی گندم رقم نیک‌نژاد و برخی از گونه‌های علف‌های هرز با استفاده از روش هم‌ارز کده آگار

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات علف های هرز، موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور

2 دانشیار، بخش تحقیقات علف های هرز، موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، تهران

3 عضو هیأت علمی پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی

4 دانشجوی دکترا، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران

5 دانشجوی دکترا، گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران

6 دانشیار گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران

doi
چکیده

روش هم‌ارز کده - آگار برای بررسی برهم کنش دگرآسیبی گندم رقم نیک‌نژاد و برخی گونه‌های مشکل‌ساز علف هرز مزارع گندم مورد استفاده قرارگرفت. آزمایش سال 1384 به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه بخش تحقیقات علف‌های هرز مؤسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور انجام شد. در این آزمایش، تیمارها شامل رقم نیک‌نژاد در چهار تراکم صفر، هشت، 16 و 24 گیاهچه در بشر شیشه ای 800 میلی لیتری و علف‌های هرز رایج مزارع گندم (چاودار، یولاف، پیچک صحرایی و ماشک گل خوشه‌ای) بودند که از نظر رشد اولیه علف‌های هرز و گندم مورد بررسی قرار گرفتند. باتوجه به نتایج به دست آمده، طول علف‌های هرز بیش از وزن خشک آنها و ریشه‌چه بیش از ساقه‌چه تحت تأثیر تراوشات گندم قرار گرفت. درمجموع، رشد گونه‌های تک‌لپه بیشتر تحت تأثیر پتانسیل دگرآسیبی گندم، کاهش نشان داد، اما واکنش گونه‌های دولپه به صفت مورد بررسی بستگی داشت. به استثنای طول و وزن خشک ساقه‌چه، افزایش تراکم گندم با افزایش مواد آللوشیمیایی بازدارنده رشد علف‌های هرز همراه بود. گونه‌های علف هرز تنها بر طول ساقه‌چه و وزن خشک گیاهچه گندم اثر معنی‌داری داشتند. در این میان یولاف وحشی بیشترین بازدارندگی را نشان داد. به جز طول ساقه‌چه و وزن خشک گیاهچه، تراکم 16 گیاهچه گندم موجب افزایش رشد و وزن خشک گندم شد.