ارزیابی طرحهای پیشنهادی برای زمین تملکشده محله تاریخی دارالشفاء یزد بر اساس رویکرد حفاظت و بازآفرینی یکپارچه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری معماری، دانشکده معماری، دانشگاه تهران، تهران
doi
چکیده
محلههای تاریخی برای زنده ماندن، رفع نیازهای روز و ایفای نقش مناسب نسبت به کل شهر، در مواردی علاوه بر حفاظت نیاز به تغییر در خود دارند. طراحی فضای جدید از تغییرات فیزیکی است که جهت ایجاد تغییر در مواردی پیشنهاد میشود. این تغییر بر کلیت بافت شهری تاریخی و ارزشهای آن تأثیراتی دارد که باید قبل از اجرای طرح، آن تأثیرات مورد ارزیابی قرار گیرند. هدف اصلی مقاله، ارزیابی طرحهای پیشنهادی برای زمین تملکشده محله تاریخی دارالشفاء است که در راستای آن تدقیق معیارهای ارزیابی تغییر فیزیکی و تعیین شاخصهای آنها نیز بهعنوان اهداف فرعی پیگیری میشوند. در این راستا، ابتدا در بخش مبانی، با اتخاذ رویکرد حفاظت و بازآفرینی یکپارچه بهعنوان جامعترین رویکرد موجود، با روش استدلال منطقی و شیوه مطالعه اسناد، معیارها و زیرمعیارهای ارزیابی از ارزشهای بافت شهری تاریخی بهدست میآید و با شیوه پرسشنامهای شاخصهای زیرمعیارها تعیین میگردد. سپس در بخش دوم، با روش شبیه روش فرآیند تحلیل سلسلهمراتبی ولی سادهتر و با زمانبری کمتر و با تکیه بر شیوه پرسشنامهای ارزیابی چهار طرح پیشنهادی برای زمین تملکشده محله تاریخی دارالشفاء که دارای پیشینه تاریخی 700 ساله است و در محدوده ثبت ملی بافت تاریخی یزد قرار دارد، صورت میگیرد. در این مقاله، متخصصین و دانشگاهیان بهعنوان یکی از ذینفوذان «تغییر» مورد پرسش قرار گرفتهاند. نتایج مقاله، تعیین سه معیار «احترام و حفظ ارزشهای تاریخی و فرهنگی»، «حفظ و ارتقای ارزشهای روز محله» و «استفاده از معیارهای ارزشمندی آثار محله در تغییر (طراحی جدید)» بهعنوان معیارهای ارزیابی و تشخیص طرح مجموعه چندمنظوره اقامتی-خدماتی برای محدوده بهعنوان طرح بهتر، میباشد. از ویژگیهای این طرح که باعث ممتاز شدن آن نسبت به دیگر طرحها شده است، احترام به ارزشهای فرهنگی و روز است که در رویکرد حفاظت و بازآفرینی یکپارچه همسطح با ارزشهای تاریخی دیده شدهاند.
