تحلیل جامعهشناختی رابطه بین سواد رسانهای و تمایل به رفتار بزهکارانه (مطالعه موردی: دانشآموزان دورۀ متوسطۀ شهر تبریز)
نویسندگان
1 استاد جامعهشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 استادیار جمعیتشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 دانشجوی کارشناسیارشد جامعهشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22067/social.2023.84031.1409چکیده
در سالهای اخیر ما در فضایی به سر میبریم که رسانههای نوین نقش اصلی را در شکلدهی کنشهای نوجوانان بازی میکنند؛ بهطوریکه این رسانههای عاملی مؤثر در حفظ نظم اجتماعی و یا ایجاد رفتارهای بزهکارانه هستند. دراینبین، همراه با افزایش استفاده از رسانههای نوین، بحث سواد رسانهای نیز اهمیت خاصی پیدا کرده است؛ بنابراین، هدف پژوهش حاضر مطالعه رابطه بین سواد رسانهای و تمایل به رفتارهای بزهکارانه در بین دانشآموزان دوره متوسطه است. برای این منظور تعداد 390 نفر از دانشآموزان شهر تبریز با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته و روش نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای پیمایش شدند. یافتههای پژوهش بیانگر آن است که بین میزان تمایل به رفتارهای بزهکارانه بر اساس جنسیت و نوع مدرسه تفاوت معناداری وجود ندارد؛ اما بین میزان تمایل به رفتارهای بزهکارانه در بین دانشآموزان دوره متوسطه بر حسب محل یا منطقه سکونت آنها تفاوت معناداری وجود دارد. بهطوریکه میزان تمایل به رفتارهای بزهکارانه در بین پاسخگویان ساکن مناطق کمبرخوردار بیشتر از افراد ساکن مناطق نیمهبرخوردار و برخوردار است. بین پایگاه اقتصادی- اجتماعی خانواده دانشآموزان و سواد رسانهای دانشآموزان با تمایل به رفتارهای بزهکارانه به ترتیب (27/0-) و (33/0-) همبستگی معنادار معکوسی وجود دارد. علاوه بر این، با استفاده از مدلسازی معادله ساختاری با بهرهگیری از نرمافزار Amos مشخص شد که پایگاه اقتصادی- اجتماعی خانواده (30/0-) و سواد رسانهای (33/0-) بر تمایل به رفتارهای بزهکارانه دانشآموزان تأثیر دارند.