مدل‌سازی ساختاری‌تفسیری (ISM) عوامل اقتصادی-اجتماعی مؤثر بر سرقت‌های خشن در استان خوزستان

نویسندگان

1 استادیار جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22067/social.2023.84344.1418
چکیده

در سال‌های اخیر افزایش سرقت‌های خشن به‌عنوان یکی از انواع جرایم خشن توجه اندیشمندان و پژوهشگران حوزه‌ جامعه‌شناسی را جلب کرده است. سرقت‌های خشن، کیفیت زندگی، ثبات اجتماعی، احساس امنیت اجتماعی کنشگران اجتماعی را در سطوح مختلف تهدید کرده که به نوبه­ی خود شاخص­های توسعه اجتماعی را در ابعاد مختلف متأثر می­کند؛ بر این اساس، هدف اصلی پژوهش حاضر شناسایی عوامل اقتصادی- اجتماعی مؤثر بر سرقت­های خشن در استان خوزستان بود. در این پژوهش از روش کیفی و رویکرد مدل­سازی ساختاری‌تفسیری استفاده شد و یافته­های پژوهش با استفاده از نرم‌افزار میک‌مک تحلیل شد. مشارکت‌کنندگان پژوهش حاضر 33 نفر از خبرگان انتظامی استان خوزستان، اساتید جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز  بودند. در تحقیق حاضر برای انتخاب موردها از روش نمونه‌گیری هدفمند استفاده شد. معیارهای ورود افراد به مطالعه، داشتن تخصص و اطلاعات کافی درباره سرقت‌های خشن  بوده و شرط توقف فرایند گردآوری داده‌ها، اجماع نظر متخصصان درباره موضوع و اشباع نظری بود. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که میزان سرقت­های خشن در استان خوزستان (از منظر خبرگان) در حد زیاد بود. رتبه‌بندی عوامل شناسایی‌شده با استفاده از نرم‌افزار میک‌مک نشان داد که مهم‌ترین عوامل سرقت­های خشن در استان خوزستان به‌ترتیب آنومی اجتماعی (رتبه اول)، فقر فرهنگی (رتبه دوم)، عادی شدن سرقت در بین سارقان (رتبه سوم)، اعتیاد به موادمخدر (رتبه چهارم)، نابرابری اقتصادی-اجتماعی (رتبه پنجم) و فقر و بیکاری در استان (رتبه ششم) است.