تبیین جامعه شناختی بی تفاوتی سیاسی فرارفتاری برحسب تعیین کننده های اقتصادی
نویسندگان
1 دانشیار گروه جامعه شناسی و علوم اجتماعی، گروه علوم اجتماعی و ارتباطات، دانشکده علوم اجتماعی ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه جامعهشناسی سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ایران
3 استادیار گروه جامعه شناسی و علوم اجتماعی، گروه علوم اجتماعی و ارتباطات، دانشکده علوم اجتماعی ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران
doi
10.22067/social.2023.84083.1411چکیده
افزایش روند بی تفاوتی سیاسی، نظامهای سیاسی جهان معاصر را چنان به چالش کشیده است که بهناچار به واکاوی جدی شرایط بهوجودآورنده آن اقدام کرده اند. در همین راستا، پژوهش حاضر به روش کمّی و تکنیک پیمایش به دو سؤال پاسخ میدهد. ابتدا آنکه میزان بیتفاوتی سیاسی فرارفتاری (احساس بی قدرتی، احساس بیمعنایی، احساس بی هنجاری، احساس انزوا و احساس از خود بیگانگی) در جوانان مطالعهشده تا چه حد است؟ دوم آنکه تعیین کننده های اقتصادی (کاهش درآمدها، افزایش تورم و عدم منفعت از مشارکت) تا چه حد بر بیتفاوتی سیاسی فرارفتاری تأثیرگذار بودهاند؟ جمعیت آماری پژوهش شامل تعداد 431288 نفر از جوانان 18 تا 29 ساله ساکن شهر کرمانشاه در سال 1401 بود که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه گیری خوشهای، دادهها از طریق توزیع 400 پرسشنامه محققساخته با روایی 88/0 و پایایی 80/0، گردآوری شد. برای آزمون میزان تأثیر تعیین کننده های اقتصادی بر افزایش بی تفاوتی سیاسی فرارفتاری در قالب مدلی تجربی از مدل معادلات ساختاری و نرمافزار AMOS استفاده شد. یافتههای پژوهش در پاسخ به سؤال اول پژوهش نشان داد که میزان بیتفاوتی سیاسی فرارفتاری جوانان مطالعهشده (16/71) درصد است. یافتههای پژوهش در پاسخ به سؤال دوم پژوهش نشان داد که کاهش درآمد با بار عاملی (80/0)، افزایش تورم با بار عاملی (88/0) و عدم منفعت از مشارکت با بار عاملی (71/0) ضمن تأثیرگذاری معنادار بر افزایش بیتفاوتی سیاسی، درمجموع 62 درصد از افزایش بیتفاوتی سیاسی فرارفتاری را تبیین کردند. علاوه بر این، مدل ساختاری ضمن پشتیبانی از فرضیه پژوهش نشان داد که تعیین کننده های اقتصادی در رابطه همبسته با بار عاملی 79/0 بر بی تفاوتی سیاسی فرارفتاری تأثیرگذار هستند.