تحلیل تقابلهای دوگانه در مجموعه «جایی دیگر» گلی ترقی
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه علّامۀ طباطبائی(ره)
2 دکترای زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه علّامۀ طباطبائی.
doi
چکیده
تحلیل زبان داستان، بررسی معانی ثانوی آن اعم از معنای ثانوی اصلی و معانی ثانوی جانبی داستان و کشف ارتباط پیچیدۀ آن ها با یکدیگر است. از منظر این پژوهش، معنای ثانوی اصلی در داستان، همان درونمایۀ آن است که معانی برآمده از عناصر و شگردهای داستان بدان دلالت دارند و در ارتباط با هم، شبکۀ پیچیدهای از معانی ثانوی داستان را تشکیل میدهند. این جستار، در خوانش مجموعه داستان «جایی دیگر»، اثر گلی ترقی، شگردهایی را بررسی کرده که به معانی ثانوی یا درونمایۀ مشترک این داستانها دلالت داشته باشند. این شگردها ذیل عناصر داستانی مانند شخصیت، مکان، زمان، عناصر طبیعی، آب و هوا و عناصر واژگانی متن قرار میگیرند و در ارتباط با هم، درونمایۀ مشترک این مجموعه را القا میکنند. این درونمایۀ مشترک، در یک چارچوب تقابلی، «از خود بیگانگی و آشنایی» است که بر محوریت سفر قرار دارد؛ این تقابل یکی از مفاهیم مهم در عصر مدرن است که در این مجموعه، از طریق بهکارگیری ساختار تقابلی برای هریک از عناصر داستان، القا میشود. این جستار با بررسی ساختارهای تقابلی هریک از این عناصر، به شبکۀ معنایی متقابلی دست مییابد که درونمایۀ یا معنای ثانوی مشترک مجموعه داستانها است.