آموزه‌های عرفانی عبدالخالق غجدوانی (بررسی نسخه‌شناسانه و تحلیل وصیت‌نامه‌ مؤسس طریقت خواجگان)

نویسندگان

1 کارمند کتابخانه مجلس شورای اسلامی

2 هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه قم

doi
10.48308/hlit.2019.98923
چکیده

از عبدالخالق غجدوانی، عارف مشهور سدة ششم قمری و مؤسس «طریقت خواجگان»، وصیت‌نامه‌ای خطاب به خواجه اولیاء باقی مانده که با وجود نسخ متعدّد، تاکنون بررسی نشده است. اهمیت این وصیت‌نامه کوتاه، از آن جهت است که قدیمی‌ترین مکتوب موجود از طریقت خواجگان و بیانگر اصول این طریقت از زبان مؤسس آن است. منابع و فهارس، در معرفی آثار غجدوانی دچار اشتباه شده و از سویی چندین اثر را به خواجه نسبت داده‌اند؛ از سوی دیگر، با ذکر نام‌های متفاوت برای وصیت‌نامه، سبب شده‌اند این اثر ـ‌ به اشتباه ـ چند مکتوب جداگانه دانسته شود. همچنین با بررسی نسخ مختلف وصیت‌نامه مشخص می‌شود که برخی از کاتبان به شرح و تفصیل یا مجمل کردن سفارش‌های خواجه پرداخته و مسبّب گمراه شدن منابع در معرفی اثر شده‌‌اند.در این مقاله، ضمن معرفی و تصحیح وصیت‌نامة مذکور، سعی شده با بررسی نسخ موجود و تحلیل محتوایی و سبک‌شناختی آن، اغلاط راه یافته در فهارس برطرف شود و بازشناسی صحیحی با حذف اشتباه در تعدد منابع منتسب به غجدوانی، صورت گیرد.

کلیدواژه‌ها