اثر مقادیر نور در مراحل مختلف رشد بر خصوصیات زراعی نخود (.Cicer arietinum L)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه

2 دانشیار، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه

3 دانشیار، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه

4 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد زراعت، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه

doi
10.22077/escs.2025.7977.2302
چکیده

رشد نخود (.Cicer arietinum L)، مثل سایر محصولات تحت تأثیر شرایط محیطی زیادی از جمله شدت نور می‌باشد. براین اساس، آزمایشی به منظور بررسی مقادیر نور بر خصوصیات رشد و عملکرد نخود در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، اجرا شد. فاکتورها شامل شدت نور (100، 75، 50، 25 درصد و بدون نور مستقیم) در مراحل رشد (رویشی، زایشی و کل دوره رشد) بر نخود رقم ILC482 بودند. نتایج نشان داد که با کاهش شدت نور مقادیر عملکرد و اجزای عملکرد دانه، وزن خشک برگ، کلروفیل و کربوهیدرات‌های محلول در برگ و ساقه (بجز ارتفاع بوته) کاهش داشت. میزان کاهش در مرحله زایشی بیشتر از مرحله رویشی بود. میزان کاهش عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در بوته و وزن هزار‌‌دانه در مرحله رویشی و در 75 درصد نور بترتیب 24، 30، 28، 27 و 3.5 درصد نسبت به تیمار 100 درصد نور کاهش داشتند. این در حالیست که، برای مرحله زایشی این کاهش بترتیب 30، 35، 40، 40 و 4.5 درصد بودند. با کاهش شدت نور، تعداد دانه در بوته و وزن هزاردانه بترتیب بیشترین و کمترین نوسان داشتند. در کل، با توجه به نتایج این آزمایش، اینگونه استنباط می‌شود که نخود در شرایط کشت مخلوط و موقعیت‌های که کاهش نور و سایه در طول دوره رشد وجود دارد، دچار کاهش معنی‌دار رشد و عملکرد دانه می‌شود.