اثر مقادیر نور در مراحل مختلف رشد بر خصوصیات زراعی نخود (.Cicer arietinum L)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه
2 دانشیار، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه
3 دانشیار، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه
4 دانشآموخته کارشناسی ارشد زراعت، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه
doi
10.22077/escs.2025.7977.2302چکیده
رشد نخود (.Cicer arietinum L)، مثل سایر محصولات تحت تأثیر شرایط محیطی زیادی از جمله شدت نور میباشد. براین اساس، آزمایشی به منظور بررسی مقادیر نور بر خصوصیات رشد و عملکرد نخود در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، اجرا شد. فاکتورها شامل شدت نور (100، 75، 50، 25 درصد و بدون نور مستقیم) در مراحل رشد (رویشی، زایشی و کل دوره رشد) بر نخود رقم ILC482 بودند. نتایج نشان داد که با کاهش شدت نور مقادیر عملکرد و اجزای عملکرد دانه، وزن خشک برگ، کلروفیل و کربوهیدراتهای محلول در برگ و ساقه (بجز ارتفاع بوته) کاهش داشت. میزان کاهش در مرحله زایشی بیشتر از مرحله رویشی بود. میزان کاهش عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در بوته و وزن هزاردانه در مرحله رویشی و در 75 درصد نور بترتیب 24، 30، 28، 27 و 3.5 درصد نسبت به تیمار 100 درصد نور کاهش داشتند. این در حالیست که، برای مرحله زایشی این کاهش بترتیب 30، 35، 40، 40 و 4.5 درصد بودند. با کاهش شدت نور، تعداد دانه در بوته و وزن هزاردانه بترتیب بیشترین و کمترین نوسان داشتند. در کل، با توجه به نتایج این آزمایش، اینگونه استنباط میشود که نخود در شرایط کشت مخلوط و موقعیتهای که کاهش نور و سایه در طول دوره رشد وجود دارد، دچار کاهش معنیدار رشد و عملکرد دانه میشود.