تحلیل ژانر روایتهای زنان دارای تعارض زناشویی از تجربۀ مراجعه به مرکز مشاورۀ خانوادگی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مطالعات زنان، گروه مطالعات زنان، دانشکده زن و خانواده، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
2 استادیار جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 دانشیار جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
4 استاد گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22067/social.2023.78574.1230چکیده
پدیدآمدن تعارضات در جهان مدرن امروزی، مؤلفه اجتنابناپذیر زندگی زناشویی قلمداد میشود. درگذشته، زوجین، هنگام مواجهه با تعارضات زناشویی، از روشهای کدخدامنشانه و ریشسفیدی بهرهمند میشدند، اما امروزه مشاوره خانواده، جایگزین روشهای پیشین شده است. امروزه در جامعه ایران، زنان زیادی درگیر تعارضات زناشویی بهصورت خفیف یا مزمن هستند که برخلاف گذشته، بهمثابه کنشگران فعال، هنگام بروز تعارضات برای چارهاندیشی و حلوفصل آنها به مراکز مشاوره خانواده مراجعه میکنند؛ در غیر این صورت به دنبال راهی برای خروج از آن میگردند؛ بدین معنا که گروهی از زنان که مشکلات زندگی مشترک را به طور خفیف دریافت میکنند، با مهارت آموزی ادامه زندگی مشترک را میسر میدانند. در برابر، گروه دیگری که تعارضات زناشویی را مزمن ادراک میکنند و تلاش خود را برای ادامه زندگی مفید نمیدانند، پدیده طلاق را تجربه میکنند؛ بنابراین هدف پژوهش حاضر، تحلیل روایت تجربه زنان دارای تعارض زناشویی از مراجعه به مرکز مشاوره خانوادگی بود. این پژوهش با بهرهگیری از درمان مراجعمحور راجرز، رویکرد خانوادهدرمانی فمینیستی چسلر، روایتدرمانی وایت و اپستین و روش تحلیل روایت تیپولوژیک، در سال 1397 در یک مرکز مشاوره در اصفهان انجام شد. مشارکتکنندگان در تحقیق، 17 نفر از زنان متأهل دارای تعارض زناشویی مراجعهکننده به مرکز مشاوره بودند که با روش حداکثر تنوع انتخاب شدند و با آنها مصاحبه روایی شد. یافتهها نشان میدهد، تجربه اغلب زنان از مراجعه به مشاور در ژانر رمانس روایت شده است؛ ازاینقرار که زنان باتکیهبر توانمندیهای خود بهعنوان قهرمان زندگی، در جستوجوی راهکاری برای حل تعارضات زناشویی هستند و مراجعه به مرکز مشاوره را جزئی از این انگیزه درونی تلقی میکنند؛ خواه تلاش آنها به حل مسئله منجر شود و خواه نگردد؛ بنابراین تجربه زنان از مراجعه به مراکز مشاوره، گامی در جهت حل تعارضات است.