اثر حفاظتی کاه و کلش کلزا (.Brassica napus L) بر مهارکردن روانآب و هدررفتن خاک با استفاده از شبیهسازی باران
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکدهی منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشیار گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکدهی منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
3 دانشیار گروه مهندسی مرتعداری، دانشکدهی منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
4 استادیار گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکدهی منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
doi
10.22092/wmej.2018.121128.1099چکیده
فرسایش خاک مشکلی جهانی است که بهطور جدی منابع آب و خاک را تهدید میکند. این پژوهش برای بررسی اثر پوشش حفاظتی کاهوکلش کلزا بر تغییرات روانآب و رسوب در مقیاس کرتهای آزمایشگاهی با استفاده از شبیهساز باران انجام شد. سه سطح پوشش حفاظتی 25، 50 و 75 % خاکپوش و یک تیمار شاهد (بیپوشش حفاظتی) با سه تراز رطوبت 15، 20 و 30 %، در سه تکرار انتخاب شد. نتایج نشان داد که اعمال تیمار حفاظتی کاهوکلش کلزا تاثیر معنیداری بر کاهش روانآب و رسوب داشته است. مشخص شد که در تمام ترازهای رطوبت در هر سه سطح پوشش حفاظتی، حجم روانآب به ترتیب 13/144 و 26/29 و31/52 %، و رسوب بهترتیب 41/21 و 72/4 و 78/78 % کاهش یافته است. این روند کاهشی با افزایش پوشش حفاظتی از بیپوشش به پوششهای وسیعتر بیشتر بود، بهطوریکه کمترین اندازهی روانآب (1821 میلیلیتر) و رسوب تولیدشده (58 گرم) در پوشش حفاظتی 75% با رطوبت 15 %، و بیشترین اندازهی تولیدشده در تیمار بیپوشش حفاظتی (شاهد) در تراز رطوبت 30% (5501 میلیلیتر و 522 گرم) بود. با افزایش تراز رطوبت، اندازهی روانآب و رسوب تولیدشده افزایش یافت. علاوهبرآن، در همین ترازهای رطوبت، پس از اعمال پوشش حفاظتی تولید روانآب و رسوب کمتر شد.