فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: عملیات طوفان الاقصی مهمترین رخداد سیاسی جهان در سال 2023 و 2024 بود. این عملیات فصل جدیدی را در تحولات فلسطین و منطقه غرب آسیا رقم زد. به همین خاطر مورد توجه شدید افکار عمومی جهان، رسانه‌ها و تحلیلگران سیاسی و نظامی قرارگرفت. یکی از کانون‌های توجه این تحلیلگران و اصحاب رسانه، موضعگیری‌های ایران و صحبت‌های مقام معظم رهبری پیرامون این رخداد بود. در تحلیل این صحبت‌ها عموماً به وجه ظاهری کلام رهبری توجه شده و از معانی، مقصودها و روند کلی نهفته در پشت آن غفلت شده است. یکی از نظریه‌هایی که در این راستا بسیار سودمند است نظریه کنش گفتار جان سرل است. هدف مقاله حاضر تحلیل کنش گفتارهای رهبری پس از عملیات طوفان الاقصی است.روش‌ها: برای پاسخ به سوال پژوهش تمام سخنرانی‌های آیت‌الله خامنه‌ای ظرف یک سال پس از عملیات طوفان الاقصی جمع‌آوری و از طریق روش‌های کمی (آمار توصیفی) و کیفی (تبیینی) مورد بررسی قرار گرفت. جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند انجام شد و روایی محتوایی از طریق گروه کانون واحد تایید گردید.یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که رهبری از تمام پنج نوع کنش گفتاری سرل ستفاده کرده است. او به ترتیب فراوانی از کنش گفتاری اظهاری (15/46 درصد)، عاطفی (47/24 درصد)، اعلامی (68/14 درصد)، ترغیبی (79/9 درصد) و تعهدی (89/4 درصد) بهره برده است. تحلیل آماری کنش گفتاری مقام معظم رهبری نشان می‌دهد که کنش اظهاری بیشترین بسامد یعنی 15/46 درصد را در سخنرانی‌های وی داشته است. در این کنش هدف رهبری روشن کردن وضعیت منطقه برای مخاطبان و بیان دیدگاه‌ها و جمع‌بندی خود درباره رویدادهای جاری بوده است. کنش گفتاری عاطفی در رتبه دوم قرار دارد و 47/24 درصد از اظهارات او را تشکیل می‌دهد. این کنش خصوصیات روانی گوینده مانند ابراز علاقه، نفرت، تأسف، خوشحالی، پشیمانی، لذت، سرزنش، تبریک و تحسین نسبت به یک موضوع را منعکس می‌کند. کنش گفتاری اعلامی با بسامد 68/14 در رتبه سوم کنش گفتارهای رهبری جای گرفته است. این کنش شامل اظهاراتی است که هدفشان ایجاد تغییرات واقعی در دنیای خارج است. چنین کنشی می‌تواند به عنوان راهی برای توضیح تغییرات واقعی در جهان خارج بکار گرفته شود. کنش تعهدی با 79/9 درصد در رتبه چهارم قرار دارد. در این کنش، گوینده از طریق ساختارهای دستوری، پرسشی و همچنین تحسین و سرزنش مخاطبان را تشویق می‌کند تا دست به اقداماتی خاص زده یا از انجام برخی کارها خودداری کنند. آیت‌الله خامنه‌ای تلاش کرده است تا جنبش‌های اسلامی در منطقه را ترغیب کند تا علیه سبعیت اسرائیل وارد عمل شده و کمک‌های انسانی خود را به دست مردم غزه برسانند. کمترین فراوانی کنش گفتاری در سخنان آیت‌الله خامنه‌ای مربوط به کنش تعهدی با 89/4 درصد است. این کنش شامل تعهد گوینده به انجام یا خودداری از انجام اقداماتی در آینده از طریق وعده‌ دادن یا سوگند خوردن است. این جنبه از سخنان مقام معظم رهبری نشان‌دهنده تعهد جمهوری اسلامی ایران به ادامه حمایت از مردم مظلوم فلسطین است.نتیجه‌گیری: استفاده از کنش گفتاری اظهاری نشان می‌دهد که رهبر انقلاب معتقد است تحولات غزه و عملیات طوفان الاقصی به طور کافی برای افکار عمومی ایران و مخاطبان منطقه‌ای تبیین نشده‌ است؛ بنابراین ضروری است زوایای مختلف آن‌ها روشن شود. او به طور مداوم تأکید کرده است که جنگ امروز جنگ روایت‌ها و رسانه‌هاست. بنابراین، عدم تولید روایت‌های جامع و دست اول درباره رویدادهای غزه بر تصمیم وی برای استفاده از کنش گفتاری اظهاری تأثیر گذاشته است. علاوه بر توضیح دقیق تحولات منطقه، رهبری سعی کرده است احساسات و عواطف جهان اسلام را برای حمایت از فلسطین بسیج نماید تا شرایط برای برای تسهیل پیروزی گروه‌های فلسطینی و کاهش رنج آن‌ها فراهم شود.