نقش دما در میزان تحمل به تنش خشکی بذرهای کنار رملیک (.Ziziphus nummularia L) اکوتیپ هفتکل در مرحله جوانه‌زنی

نویسندگان

1 استاد گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

2 دانشیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، شهرستان باوی

3 استاد گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

4 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و تکنولوژی بذر، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

5 دانشیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، شهرستان باوی

doi
10.22077/escs.2025.7584.2285
چکیده

گیاه کنار رملیک (Ziziphus nummularia L.) گیاهی با ارزش و مستعد کاشت در مناطق خشک و نیمه خشک است. این مطالعه با هدف بررسی اثر همزمان دما و تنش خشکی بر جوانه‌زنی بذر کنار رملیک انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل دماهای جوانه‌زنی (5، 10، 15، 20، 25، 30، 35 و 40 درجه سلسیوس) و سطوح تنش خشکی (0.2-، 0.4-، 0.6-، 0.8-، 1-، 1.2-، 1.4- مگاپاسکال) بودند. نتایج بدست آمده نشان داد که در شرایط بدون تنش خشکی، جوانه‌زنی بذرها در دمای 15 درجه سلسیوس آغاز شد و با افزایش تنش خشکی به 0.6- مگاپاسگال، دیگر بذرها قادر به جوانه‌زنی نبودند. حداکثر جوانه‌زنی در دمای 25 درجه سلسیوس (54.66 درصد) مشاهده شد. در سطح تنش خشکی 2/0- مگاپاسگال، جوانه‌زنی بذر رملیک در دماهای 20، 25، 30 و 35 درجه به ترتیب، 28.66، 48.66، 44.66 و 41.33 درصد بدست آمد. بیشترین سرعت جوانه‌زنی (42.24 بذر در روز) در شرایط بدون تنش خشکی و دمای 25 درجه سلسیوس مشاهده شد. بیشترین مقدار بنیه بذر کنار رملیک در شرایط عدم تنش خشکی و دمای 25 درجه سلسیوس مشاهده شد (172.8). جوانه‌زنی بذر کنار رملیک به تنش خشکی و دما به طور متفاوتی حساس است. تنش خشکی فراتر از 0.2- مگاپاسکال باعث کاهش معنی‌دار اکثر شاخص‌های جوانه‌زنی می‌شود.