تحلیل نحوۀ شکلگیری عشق سیال مبتنی بر زیست زناشویی زوجین در شبکههای مجازی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعهشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران
doi
10.22067/social.2023.80579.1296چکیده
امروزه در بسیاری از نابسامانیهای خانوادگی در روابط زوجین، شبکههای اجتماعی مجازی بهعنوان یکی از مهمترین عوامل نقشآفرینی میکند؛ چراکه شبکههای اجتماعی مجازی که میتواند نقش مؤثری در توسعه فرهنگی و روابط انسانی ایفا کند، بهدلیل استفاده نادرست کاربران، به تهدیدی جدی برای خانوادهها تبدیل شده است. در این راستا، هدف اصلی پژوهش، تجربه زیسته زوجین در شبکههای مجازی و شکلگیری عشق سیال و پیامدهای آن مطابق با نظریهها شامل نظریه رابطه، نظریه کنترل، نظریه ارضای نیاز و نظریه بحران ارزشها بود. پژوهش حاضر از نوع مطالعات کیفی است که به روش گراندد تئوری (زمینهبنیاد) با رویکرد اشتراوس و کوربین (2000) در این زمینه انجام گرفت. روش تحلیل دادهها بهصورت کدگذاری چندگانه انجام شد. سیزده تم (طبقه) برحسب 21 نفر از مراجعان به مرکز مشاوره و متخصصین مراکز بهصورت نمونهگیری هدفمند و نظری انتخاب شد. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار Atlas.Ti7 انجام شد. در نهایت برای ترسیم الگوی شکلگیری عشق سیال در زوجین در شبکههای اجتماعی، یافتههای تحقیق نشان داد که این مقوله موجب تضعیف بنیان خانواده، طلاق عاطفی، رفتارهای فرازناشویی و کاهش سرمایه اجتماعی میشود. همچنین عوامل علّی (شامل خودمختار زندگی، خویشتن عاشق، خودکامی از خود، فردیت بخشی و اثبات هویت و نافرمانی غیریتی) و عوامل زمینهای (شامل مردسالاری در جامعه، نابودی مودّت و مشکلات معیشتی و آسیب های اجتماعی و اقتصادی در خانواده)، سبب شکلگیری عشق سیال در شبکههای مجازی میشوند. همچنین نتایج در رابطه با پیامدهای عشق سیال نشان داد که هرچه میزان حضور زوجین در شبکههای مجازی بیشتر باشد، به همان اندازه بر اختلافات زناشویی، خشونت خانگی، طلاق عاطفی، تنوع طلبی عاطفی و جنسی و کاهش اعتماد، افزایش سوءتفاهمها و رفتارهای فرازناشویی مؤثر است؛ چراکه همجواری مجازی هویت و اتحاد جنسی برحسب پیامدهای باز کردن فضای خصوصی، رفتارهای فرازناشویی، کاهش سرمایه اجتماعی، طلاق عاطفی و آزادی در ارتباط عشقی تعیین میشود.
