فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تنش خشکی یکی از مهم‌ترین تنش‌های غیرزیستی بوده که منجر به کاهش رشد و تولید گیاهان در سرتاسر جهان می‌گردد. استفاده از کودهای آلی می‌تواند در بهبود مقاومت گیاهان به تنش خشکی مؤثر باشد. به منظور بررسی تأثیر کودهای آلی بر خصوصیات مورفولوژیکی، آنالیزهای رشدی و عملکرد گیاه نخود علوفه‌ای در شرایط تنش خشکی و آبیاری تکمیلی، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه مرکز خدمات کشاورزی کره‌سنی شهرستان سلماس در استان آذربایجان غربی در سال 1401 اجرا شد. فاکتورهای مورد بررسی شامل کودهای آلی در سه سطح (کاربرد ورمی‌کمپوست به مقدار ده تن در هکتار، کاربرد کود دامی به مقدار بیست تن در هکتار و عدم کاربرد کود (شاهد) و آبیاری تکمیلی در سه سطح (یک بار آبیاری در مرحله پنجاه درصد گلدهی، دو بار آبیاری در مراحل پنجاه درصد گلدهی و پنجاه درصد غلاف‌دهی و بدون آبیاری (شاهد) بودند. نتایج نشان داد تنش ناشی از کم‌آبی سبب کاهش عملکرد و آنالیزهای رشدی گردید. از طرفی کاربرد کودهای آلی عملکرد و آنالیزهای رشدی را بهبود بخشید. بیش‌ترین عملکرد دانه (876.8 کیلوگرم در هکتار) تحت شرایط دو بار آبیاری تکمیلی و کاربرد ورمی‌کمپوست و پایین‌ترین آن (161.1 کیلوگرم در هکتار) در شرایط بدون کاربرد کود و عدم آبیاری به دست آمد. کاربرد کود دامی و ورمی‌کمپوست در شرایط بدون آبیاری، عملکرد دانه را به ترتیب 106.8 و 99 درصد در مقایسه با عدم مصرف کود افزایش دادند. بر اساس این نتایج به نظر می‌رسد که انجام آبیاری تکمیلی و کاربرد کودهای آلی را می‌توان جهت بهبود رشد و تولید نخود علوفه‌ای تحت شرایط دیم توصیه کرد.