جایگاه ادبیات کودک در کتاب های درسی مقطع ابتدایی ایران

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی گروه آموزشی علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه قم

doi
چکیده

به منظور بررسی میزان بهره‌گیری کتاب‌های درسی مقطع ابتدایی از گونه‌های مختلف ادبی اعم از شعر و داستان،  ۴۳ کتاب درسی کلیه پایه‌های شش‌گانه با استفاده از روش تحلیل محتوا سطر به سطر مورد مطالعه قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد به طور کلی ۲۳۱ داستان و ۹۵ شعر در کتاب‌های درسی مقطع ابتدایی بکار رفته است که پایه سوم با ۷۰ مورد در رتبه اول، پایه پنجم با ۶۵ مورد در رتبه دوم و پایه اول با ۳۲ مورد در رتبه آخر قرار گرفت. کتاب‌های فارسی با ۲۰۱ مورد و هدیه‌های آسمانی با ۱۰۴ مورد در بین کتاب‌ها در رتبه‌های اول و دوم قرار گرفتند. از ۱۱۶ شاعری که شعر آن‌ها در کتاب‌های درسی چاپ شده بود ۱۹ درصد زن و ۷۲ درصد مرد بوده‌اند. کبری هاشمی با ۹ شعر و مصطفی رحماندوست، محمود کیانوش از شاعران معاصر و سعدی از متقدمان با ۶ شعر در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. در مقابل ۱۱۶ شاعر، دانش‌آموزان فقط با نام ۳۰ نویسنده آشنا می‌شوند کلمه داستان با ۳۲۱ بار تکرار، شعر ۶۵ و شاعر ۳۵ بار تکرار کلمات پر بسامد و تصویرهای «خواندن قرآن»، «کتاب» و « کتابخوانی» با ۴۴، ۳۰ و ۲۸ بار تکرار پر بسامدترین تصاویر بکار رفته در کتاب‌های درسی بودند.