دگرخواهی و تأثیر آن بر رفتارهای زیستمحیطی
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم اجتماعی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
2 استادیار، گروه کشاورزی، واحد تربتجام، دانشگاه آزاد اسلامی، تربتجام، ایران
3 کارشناسی ارشد، رشته علوم اجتماعی، پژوهشگری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
doi
10.22067/social.2023.78414.1223چکیده
اخلاق زیستمحیطی نقشی تعیینکننده در تفکر و نگرش انسانها در برابر محیطزیست دارد. این پژوهش علمی با هدف بررسی تأثیر روحیه دگرخواهی بر رفتارهای زیستمحیطی با حضور سه متغیر میانجی آگاهی، دانش و نگرش زیستمحیطی انجام شده است. روش پژوهش از نوع پیمایشی و تکنیک استفادهشده پرسشنامه بود. جامعه آماری افراد دارای تحصیلات دانشگاهی انتخاب شدند. روش نمونهگیری از نوع متناسب با حجم بود و ملاک ارزشیابی، رواییسازه، همگرا و محتوا بود. بهمنظور پایایی ابزار از ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی استفاده شد. پژوهش به روش معادلات ساختاری تجزیه و تحلیل شد. از تمامی شاخصهای بهدستآمده اینگونه استنباط میشود که مدل پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بوده است. یافتهها نشان میدهد، افرادی که دارای روحیه دگرخواهی بیشتری هستند، هرگاه از دانش و آگاهی زیستمحیطی بهرهمند شوند، نگرش آنها تغییر مییابد و رفتارهای زیستمحیطی بیشتری در مقایسه با افرادی از خود نشان میدهند که کمتر دگرخواهند. نتایج نشان داد، روحیه دگرخواهی، رفتارهای زیستمحیطی، نگرش و آگاهی بهطور معناداری در گروه متأهلان بیشتر از مجردان است و درمورد متغیر دانش زیستمحیطی تفاوت معناداری بین دو گروه نامبرده وجود ندارد. همچنین روحیه دگرخواهی، رفتارهای زیستمحیطی، دانش، نگرش و آگاهی زیستمحیطی در زنان بیشتر از مردان است. گروههای تحصیلی نیز نشان میدهد، سطح تحصیلات بر روحیه دگرخواهی تأثیر ندارد، ولی رفتارهای زیستمحیطی، نگرش، آگاهی و دانش زیستمحیطی با بالا رفتن سطح تحصیلات افزایش مییابد.
