تجربۀ زیستۀ کنشگران از مفهوم زمینههای فرهنگی توسعه در زنجان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته جامعهشناسی اقتصادی توسعه، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
2 استادیار گروه جامعهشناسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.
3 استادیار گروه جامعهشناسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.
doi
10.22067/social.2023.78893.1231چکیده
فرهنگ دارای کارکردهای گوناگونی بوده و اثرگذاری آن بر توسعه و ابعاد مختلف زندگی اقتصادی اجتماعی بشر اغماضنشدنی است. بهرغم نقش درخور توجه آن در زندگی، ولی متأسفانه به حاشیه رانده شده است و رسالت عمده توسعه، حضور مجدد فرهنگ در زندگی روزانه مردم است؛ بنابراین در پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی قصد بر آن است تا تجارب کنشگران زنجانی درمورد زمینههای فرهنگی توسعه در زنجان بررسی شود. با استفاده از نمونهگیری هدفمند و در نظر گرفتن اشباع نظری دادهها، 27 نفر از مردم زنجان در پژوهش مشارکت کردند. دادهها با استفاده از مصاحبه نیمهساختاریافته جمعآوری و پیادهسازی شد و سپس به روش دستی تحلیل شد. مدتزمان انجام هر مصاحبه بهطور متوسط 30 تا 60 دقیقه بود. روش تجزیه و تحلیل مصاحبهها مبتنی بر هفت مرحله روششناسی کُلایزی انجام شد. این مراحل شامل مرور اطلاعات مکتوب، استخراج عبارات مهم مرتبط با پدیده، فرمولبندی معانی، قراردادن معانی فرمولهشده در داخل خوشهها و شکل دادن مضامین (تمها)، ترکیب نتایج در قالب توصیف پدیده موردمطالعه، تعیین ساختار ذات پدیده و اعتبارسنجی یافتهها از طریق مراجعه مجدد به مشارکتکنندگان است. براساس نتایج پژوهش، زمینههای فرهنگی محققشده توسعه در زنجان براساس تجربه زیسته مشارکتکنندگان عبارتاند از: توسعه نهادهای اجتماعی و مردمی، حس تعلق به خانواده و اقوام، تسهیلگری رسانهها، تحقق آگاهی اجتماعی درباره جایگاه زنان در جامعه، توسعه تفکر اسلامی و ایرانی و تکوین خودآگاهی جمعی؛ بنابراین مردم زنجان در کنار سنتهای موردقبول خود، به بازسازی زندگی روزمره برحسب عوامل جهانی روی میآورند و بیشتر از طریق منابع و بسترهای تازه ازقبیل رسانههای جهانی، فضاهای مجازی و فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطاتی و همچنین عوامل محلی، شیوههای زندگی خود را از میان گزینههای مختلف برمیگزینند.
