فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پژوهش حاضر، تأثیر اشعار فکاهی انتقادی میرزا علی‌اکبر صابر طاهرزاده بر سبک ادبی اشعار سید اشرف‌الدین گیلانی در روزنامة نسیم شمال بررسی شده است. علی‌اکبر صابر طاهرزاده یک مکتب ادبی را در ادبیات آذربایجان پایه‌ریزی کرد. این شاعر در زمان انقلاب مشروطه، در آثار خود مفاهیمی همچون مبارزه با جهل، خرافات، بی‌سوادی، پاسداشت حقوق زنان و ... را با اندیشه رئالیستی تبیین و با قلمی ساده و عامیانه سروده و در روزنامة ملا نصرالدین منتشر ‌کرده است. او اشعار زیادی را در بحبوحة انقلاب مشروطة ایران سرود. علاوه ‌بر این‌که از سبک ادبی او در آذربایجان تقلید شد، هم‌زمان در ایران، سید اشرف‌الدین گیلانی تحت تأثیر او در روزنامة نسیم شمال، اشعاری فکاهی با زبانی ساده و فرم و محتوایی جدید سرود. این اشعار به ‌صورت اقتباس، نظیره و ترجمه‌ می باشند. همچنین در برخی آثار او، ردپای اندیشه‌های صابر را نیز می توان یافت. ویژگی های رفتاری موجود در شخصیت‌های اشعار صابر در شعر سید اشرف‌الدین منعکس شده اند؛ از این‌ رو می‌توان گفت که او فقط تقلیدو یا اقتباس نکرده، بلکه بر حسب ذوق شاعری خود، لحن، زبان، آهنگ شعر را تغییر داده است. او در بعضی از اشعار، مضمون اصلی را از صابر گرفته و بنا بر سلیقة خود و البته ضرورت، ابیات دیگری را به آن اضافه کرده است. این جنبه از شعر سید اشرف‌الدین از نظر محققان پنهان مانده است. از این ‌رو در این پژوهش، ابعاد این گونه از تأثیرپذیری سید اشرف‌الدین از صابر بررسی و آشکار شده است.