نیمای رباعیسرا، نوآور است یا سنتگرا؟
نویسندگان
1 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شیراز
doi
چکیده
رباعی یکی از قالبهای سنتی مورد علاقهی نیمایوشیج بوده است. در مجموعهی اشعار نیما 592 رباعی وجود دارد. این رباعیها بدون تاریخ سرایش و بر پایهی حروف الفبای قافیه به صورت الفبایی تنظیم شدهاند. در مقالهی پیش رو برای بررسی میزان سنتگرایی و نوآوری در رباعیهای نیمایوشیج، همهی آنها بررسی شده است. نتیجه نشان میدهد که تنها در ده درصد از تمام این رباعیها نشانههایی از نیمای شناختهشدهی نوگرا دیده میشود. بقیهی رباعیها در همان فضاهای سنتی و با همان زبانِ گذشتهگرا و مفاهیم تکراری، همچون مفاهیم عاشقانه و صوفیانهی گذشته و نیز مفاهیم خیامی و... سروده شده است. عنصر گفتوگو نیز از عناصر غالب این رباعیهاست. آن ده درصد از رباعیها که نشانههایی از نیما را با خود دارند، در این مقاله زیر عنوان «رباعیهای نشاندار» دستهبندی و بررسی شدهاند. هر کدام از این رباعیها یا با شعرهای نوگرایانهی نیما که در قالب نیمایی سروده شدهاند، همانندی دارند؛ یا همسو با برخی گفتهها و نوشتههای منثور نیما هستند.