بررسی بهره‌وری آب، خصوصیات فیزیولوژیک ، عملکرد دانه و روغن کاملینا (.Camelina sativa L) در شرایط کم‌آبی، کاربرد زئولیت و محلول‏ پاشی سرکه چوب

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

2 دانش‌آموخته دکتری گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

3 استاد تمام گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

doi
10.22077/escs.2025.7415.2276
چکیده

این آزمایش به منظور بررسی کاربردزئولیت طبیعی (کلینوپتیلولیت) و محلول‏پاشی سرکه چوب در شرایط تنش کم‏آبی روی بهره‏وری آب، خصوصیات فیزیولوژیک و عملکر روغن کاملیا به‏ صورت کرت‌های خرد شده فاکتوریل درقالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس درسال زراعی02-1401 درسه تکرار اجرا شد. عوامل مورد بررسی شامل رژیم ‏های آبیاری(آبیاری مطلوب، کم آبیاری ملایم، متوسط و شدید به ترتیب بعد از تخلیه 20، 40،60و 80درصد آب قابل استفاده و سپس آبیاری تا حد ظرفیت مزرعه) به‌عنوان فاکتور اصلی، زئولیت در دو سطح (0و8تن برهکتار) و سرکه چوب در چهار سطح (صفر، 5000، 10000، 15000 پی ‏پی ‏ام) که به منظور اثر بخشی بهینه‌تر، در چهار مرحله مختلف از رشد گیاه انجام شد به‌صورت فاکتوریل در کرت‌های فرعی ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که رژیم‌های آبیاری، کاربرد زئولیت و سرکه چوب تأثیر معنی‌داری در سطح یک درصد برصفات عملکرد دانه، عملکردروغن، سرعت فتوسنتز و هدایت روزنه ای کاملینا دارند. بیشترین شاخص سطح برگ با 0.40 در تیمار آبیاری مطلوب، کاربرد زئولیت و محلول‌پاشی سرکه چوب با غلظت 5000 پی‌پی‌ام به دست آمد. بیشترین عملکرد دانه با 1396 کیلوگرم در هکتار در آبیاری مطلوب+کاربرد زئولیت+عدم کاربرد سرکه چوب تولید شد که با تیمار آبیاری مطلوب+کاربرد زئولیت+محلول‌پاشی 15000پی‌پی‌ام سرکه چوب در یک گروه آماری قرار داشت. همچنین، در تیمار کاربرد زئولیت و محلول‌پاشی15000پی‌پی‌ام سرکه چوب در شرایط آبیاری مطلوب با 450.69 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد روغن مشاهده شد. بالاترین بهره‌وری آب بر اساس عملکرد دانه (تولید 0.330 کیلوگرم دانه از هرمترمکعب آب) از تیمار کم‌آبیاری شدید، عدم کاربرد زئولیت و محلول‌پاشی سرکه چوب با غلظت 10000 پی‌پی‌ام بدست آمد. با توجه به نتایج این پژوهش، استفاده از زئولیت و محلول ‏پاشی 15000 پی‏ پی ‏ام به دلیل افزایش عملکرد به‌عنوان بهترین تیمار معرفی می‏شود. در شرایط کم ‏آبیاری ملایم و متوسط نیز کاربرد زئولیت و محلول‏ پاشی 15000پی ‏پی ‏ام و در کم ‏آبیاری شدید عدم کاربردزئولیت و محلول ‏پاشی10000 پی ‏پی ‏ام توصیه می‏شود.