بررسی تأثیر چرای دام بر تغییرات زیستتوده و بازآوری گونه های .Festuca ovina L و .Alopecurus textilis Boiss در مراتع منطقهی پیست اسکی آلوارس در جنوب شرقی سبلان
نویسندگان
1 استادیار گروه منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
2 استادیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد مرتعداری، گروه منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
4 دانشیارگروه منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
doi
10.22092/wmej.2017.115742چکیده
هدف از این تحقیق، بررسی تأثیر شدتهای مختلف چرای دام بر تغییرات بیوماس و تلاش بازآوری گونههای Festuca ovina L. و Alopecurus textilis Boiss. میباشد. سه شدت چرایی (سبک، متوسط و سنگین) با استفاده از روش 4 عامله تعیین شد. در هر مکان 3 ترانسکت 50 متری بهطور تصادفی مستقر و روی هر ترانسکت ده پایه از هرگونه انتخاب و نمونهگیری اندامهای هوایی و زیرزمینی در زمان گلدهی انجامشد. بعد از تفکیک اندامهای زایشی و رویشی و توزین مادۀ خشک آنها در هر دو گونه، دادهها به منظور بررسی عکسالعمل گیاه در مقابل چرا و مقایسۀ مکانها نسبت به اختصاص ماده خشک به اندامهای مختلف در گونههای مورد مطالعه، با استفاده از آزمونهای آماری تجزیه واریانس یکطرفه و توکـی در نرم افزارSPSS16 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که شدتهای مختلف چرای دام بر بیوماس کل و وزن (ساقه، برگ، ریشه، گلآذین و بیوماس هوایی) و طول (ریشه، گلآذین و ارتفاع هوایی) تأثیر معنیدار داشته است (01/0p<). نتایج حاصل از رابطه رگرسیونی بین وزن کل و وزن ماده خشک گلآذین گونهها نشان داد که با کاهش وزن کل گونههای تحت چرا وزن گلآذین نیز کاهش یافته و همبستگی بین آنها وجود دارد. تلاش بازآوری (درصد وزن خشک گلآذین به بیوماس هوایی) نیز با افزایش چرا افزایش یافته است. در گونه F. ovina وزن گلآذین بهترتیب در منطقه چرای سبک 38/2، چرای متوسط 91/1 و چرای سنگین 99/0گرم در متر مربع و در گونه A. textilis نیز به همان ترتیب 15/3، 58/2 و 53/1 گرم در متر مربع بهدست آمد. درصد تلاش بازآوری در گونهF.ovina به ترتیب در شدت چرای سبک، متوسط و سنگین برابر 44/16، 77/19و24/20 درصد و در گونه A. textilisنیز به همان ترتیب93/16، 74/17و56/18 درصد بهدست آمد. در مجموع، هر دو گونه در شدت چرای سنگین بیشترین میزان تلاش برای بازآوری را دارند و سهم بیشتری از منابع خود را به تولید مثل از طریق جنسی اختصاص میدهند.