فراملیسازی به مثابه یک گفتمان و راهبرد اپوزیسیونی در رژیم اقتدارگرای رقابتی ترکیه
نویسندگان
1 گروه انقلاب اسلامی، دانشکده معارف و اندیشه اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه مطالعات غرب آسیا و آفریقا، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.48308/piaj.2024.236633.1576چکیده
مقدمه/ پیشینه/ هدف: بهرغم وجود حجم فزایندهای از ادبیات در مورد پیشبرد تاکتیکها و ابزارهای استبدادی در رژیمهای اقتدارگرای رقابتی، هنوز فاقد دانش کافی در مورد گفتمانها و راهبردهایی هستیم که اپوزیسیون علیه دولتهای پوپولیستی-اقتدارگرا خلق و بهکار میگیرد. این مقاله با مطالعه موردی کشور ترکیه، «فراملیسازی» را به عنوان یکی از گفتمانها و راهبردهای بدیع معرفی میکند که بر اساس آن بلوک اپوزیسیون موفق به بهرهبرداری از تاکتیکها و ابزارهای آن به منظور حفظ جایگاه سیاسی در عرصه سیاسی و هویتی شده است. معرفی شیوهها و تکنیکهای حکمرانی رژیم های اقتدارگرایی از دیگر اهداف مدنظر میباشد.روش و چارچوب نظری: روش این پژوهش مبتنی بر تحقیق کیفی با رویکرد تکنیک «ردیابی فرایند» است. محتوای این پژوهش بر اساس منابع اسنادی -کتابخانهای و تحلیل حسابهای توییتری و در قالب چارچوب نظری «فراملی سازی» تقریر شده است. یافتهها/ بحث و بررسی/ تحلیل نتایج: فراملیسازی به عنوان گفتمان و راهبردی تعریف میشود که از طریق آن مدیران محلی تحت رهبری مخالفان، مرزهای محلی و جهانی را با ایجاد پیوند آگاهانه با جهان لیبرال- دمکراتیک تغییر میدهند تا فضای مانور خود را گسترش دهند. بر این اساس پرسشی که مطرح میشود این است که بلوک اپوزیسیون ترکیه، با تمرکز بر عملکرد شهردار استانبول، از طریق کدامین روش و مکانیسمها جهت عملیاتیسازی گفتمان و راهبرد فراملیسازی بهرهبرداری میکند؟ پاسخ به این پرسش که بیشتر با تحلیل محتوای حسابهای توییتر بینالمللی شهردار استانبول، حاصل شده است، به نظر میرسد شهرداری استانبول به منظور حفظ جایگاه و اعتباربخشی به ماهیت سیاسی بلوک اپوزیسیون و مقابله به تهدیدهای سیاسی ساختار حاکم، از ابزار مادی، نمادین و سیاسی این راهبرد و انگیزههای عقلانی و هنجاری بهرهبرداری حداکثری و موفق داشته است. نتیجهگیری: بر اساس بررسی وضعیت کشور ترکیه که نمونهای از رژیمهای اقتدارگرایی رقابتی محسوب میشود، فراملیسازی به مثابه یک گفتمان و راهبرد مبارزهی اپوزیسیونی، توسط نهاد شهرداری تحت رهبری بلوک اپوزسیون(متغیر مستقل) جامه عمل پوشیده است. به طوری که شهردار استانبول وابسته به بلوک اپوزیسیون از طریق برقراری روابط بینالمللی، نشان دادن تعهد به هنجارهای جهانی و لیبرال و افزایش عاملیت خود بر برنامههای سیاست خارجی، از لحاظ مادی، نمادین و سیاسی به یک هویت فراملی مبدل گشت. (متغیر وابسته) همچنین این پژوهش، نقش نیروهای بینالمللی و جهانی را در حمایت از دموکراسی و اینکه چگونه میتوانند به کارگزاران دموکراتیک در رژیمهای استبدادی کمک مؤثری ارائه کنند، مورد توجه قرار میدهد. از آنجایی که تلاشهای متعارف برای ترویج دموکراسی واکنشهای منفی ایجاد کرده و احساسات ضد غربی قوی در بسیاری از کشورها ایجاد کرده است، نیروهای دموکراتیک بینالمللی دیگر قدرت یا تمایلی برای مشارکت در ترویج دموکراسی ندارند، رهبران اقتدارگرای رقابتی مانند اردوغان در ترکیه، سنت دیرینهای دارند که احساسات ناسیونالیستی را با متهم کردن نیروهای اپوزیسیون به ائتلاف با «دشمنان» بین المللی برافروخته میکنند. با این وجود، در این مقاله نشان داده شد که در ترکیه مدیران محلی تحت رهبری اپوزیسیون در نتیجه انگیزههای عقلانی و هنجاری خود برای ایجاد پیوند با غرب مبارزه کردند و نیاز مبرمی به حمایت نهادهای جهانی داشتند. هدف شهردار استانبول از طریق ابزارهای نمادین، مادی و سیاسی فراملیسازی، ایجاد اعتبار بینالمللی و ارتقای توانایی خود برای حکومت بود، که به ویژه زمانی که شهرداریهای تحت کنترل مخالفان در معرض تبعیض دولتهای مرکزی قرار میگیرند، اهمیت زیادی دارد.