مروری روایی بر رویکردهای نظری سکشوالیته
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعهشناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه فردوسی مشهد،مشهد،ایران
2 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه فردوسی مشهد ،مشهد،ایران
3 دانشیار گروه زبان انگلیسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد،ایران
doi
10.22067/social.2022.74682.1129چکیده
سکشوالیته یکی از مهمترین عرصههای نظری در فلسفه اجتماعی معاصر است؛ مفهومی که تغییرات در ارزشهای جنسی جهان مدرن و ایران امروز، توجه به آن را ضرروی کرده است. با وجود اهمیت و تغییرات سکشوالیته در ایران کنونی، به این عرصه نظری توجه کافی نشده است؛ بنابراین این مقاله در نظر دارد رویکردهای نظری سکشوالیته و چیستی آن را بررسی کند. روش استفادهشده در معرفی نظریات سکشوالیته، مرور روایی است و طی شش مرحله انجام شده است: شناسایی منابع معتبر، دستهبندی نظریات سکشوالیته، گزینش و معرفی پراستنادترین نظریات، شناسایی نقاط اشترک و افتراق نظریات، تلفیق نظریات براساس نقاط اشتراک و سازگاری منطقی آنها و ارزیابی نظریات. نتایج مرور روایی نظریات سکشوالیه نشان داد، فوکو مهمترین نظریهپرداز اجتماعی معاصر درباره سکشوالیته است. همچنین نظریه «آزادسازی مردان همجنسگرا»، «برساختگرای اجتماعی سکشوالیته»، «کوئیر تئوری» و «ترنسجندریسم» مهمترین رویکردهای نظری سکشوالیته هستند. در ترکیب رویکردهای نظری مذکور میتوان سکشوالیته را یا ارزشها، قوانین و باورهای اجتماعی درباره رابطه جنسی یعنی برساخت اجتماعی دانست یا بهعنوان هویت جنسی ذاتی افراد در نظر گرفت. بهعلاوه سکشوالیته غربی در سیستم اقتصادی سرمایهداری و تحولات ناشی از آن ریشه دارد. پیامد سکشوالیته در عصر مدرن نیز کنترل موالید، کنترل نظام خانواده و تعریف هویتهای جنسی متمایز است. این پیامدها را میتوان سرکوب میل جنسی یا نوعی توجه مضاعف قدرتهای مدرن به میل جنسی در نظر گرفت؛ توجهی که به کنترل میل جنسی و بدن منجر شده است. در ارزیابی نظریات سکشوالیته میتوان گفت، نظریاتی که پس از فوکو درباره سکشوالیته مطرح شدهاند، بسط مفاهیم نظری فوکو هستند. همچنین این نظریات در پاسخ به مسائل اجتماعی جنس/جنسیتهای حاشیهای شکل گرفتهاند.