تبیین جامعه شناختی رفتارهای زیستمحیطی جوانان شهر تهران
نویسندگان
1 دانشیار گروه جامعه شناسی، دانشگاه اصفهان،اصفهان،ایران
2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی ، گروه جامعه شناسی ، واحددهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
3 دانشیارگروه جامعه شناسی، واحددهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
doi
10.22067/social.2022.76015.1162چکیده
در حال حاضر مسائل زیستمحیطی، چالشی فراگیر و جهانی قلمداد میشود. رفتارهای زیستمحیطی انسان بهعنوان یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر محیطزیست، مدنظر بسیاری از اندیشمندان، پژوهشگران و محیط گرایان قرار گرفته است. در همین راستا جامعهشناسان تحلیل و بررسی مسائل زیستمحیطی را نیازمند مطالعات جامعهشناختی و راهحلهای اجتماعی میدانند. پژوهش حاضر در چارچوب رویکرد کمی و با هدف تبیین جامعهشناختی رفتارهای زیستمحیطی جوانان شهر تهران انجام شد. روش استفادهشده در این پژوهش، پیمایش و ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه بود. جامعۀ آماری پژوهش، جوانان 18-35 ساله شهر تهران بودند که 453 نفر از آنها در مناطق مختلف شهر و با مدنظر قراردادن وضعیت توسعهیافتگی این مناطق بهعنوان نمونه انتخاب شده و با استفاده از شیوه نمونهگیری سهمیهای مطالعه شدند. تجزیه و تحلیل دادهها در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی انجام شد. یافتههای توصیفی پژوهش نشاندهنده وضعیت نسبتاً مطلوب رفتار زیستمحیطی در بین افراد مطالعهشده است. یافتههای استنباطی پژوهش بیانگر این است که متغیرهای مستقل پژوهش (طبقه اجتماعی، سرمایه فرهنگی، سطح دینداری، مصرفگرایی و آگاهی زیستمحیطی) درمجموع 26درصد توان تبیین واریانس متغیر رفتار زیستمحیطی را در بین افراد مطالعهشده دارند. اثر همه متغیرهای مستقل بهجز متغیر سرمایه فرهنگی بر متغیر رفتار مخرب زیستمحیطی به لحاظ آماری معنادار است. شایان ذکر است اثر متغیرهای طبقه اجتماعی و آگاهی زیستمحیطی بر رفتار مخرب زیستمحیطی معکوس و اثر متغیرهای مصرفگرایی و سطح دینداری بر این متغیر مستقیم است. متغیر طبقه اجتماعی نیز بهصورت غیرمستقیم و با میانجیگری متغیر دینداری بر رفتار مخرب زیستمحیطی اثر معکوس دارد.
