بررسی مقایسهای دیدگاه شریف مرتضی و قاضی عبدالجبار درباره آیه تطهیر
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری شیعهشناسی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
2 استادیار دانشکده شیعهشناسی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
3 دانشیار گروه شیعهشناسی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
doi
10.22034/jid.2022.245694.2083چکیده
قسمت دوم آیه 33 احزاب، معروف به آیه تطهیر، از آیاتی است که مجادلههای کلامی بسیار به همراه داشته است. روایات فراوانی در فریقین گویای رابطه حدیث کساء با آیه تطهیر است و «اهل بیت» در آیه را مختص به خمسه طیبه میداند. «عصمت» از موضوعات اختلافی فریقین در شروط امام است. شریف مرتضی برخلاف قاضی عبدالجبار آیه تطهیر را برهان روشن عصمت امام میداند. پراکندگی و نایکسانی در استدلالهای کلامی مفسر معتزلی ذیل آیه تطهیر، ادله ناکافی، نادیدهگرفتن روایات معتبر در شأن نزول آیه و تفاوت برداشت مفردات آیه از تلاش قاضی عبدالجبار برای اثبات مبانی اعتقادیاش در رد عصمت اهل بیت (ع) خبر میدهد. این نوشتار همراستایی دیدگاه شریف مرتضای شیعی با قرآن را در دفاع از مکتب اهل بیت (ع) نشان میدهد و همچنین با بیان افتراق دیدگاه شیعه و معتزله در مبانی اعتقادیکلامی، مانند عصمت، نشان میدهد شیعه در این زمینه وامدار معتزله نبوده است.
