ارزیابی دقت و کارایی معادله جهانی فرسایش خاک و نسخه‌‌های مختلف آن در تخمین رسوب رگبار منفرد در مراتع نیمه خشک (مطالعه موردی: پایگاه تحقیقات حفاظت خاک سنگانه- مشهد)

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

2 استادیارگروه منابع طبیعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور

3 دانشجوی کارشناسی ارشد آبخیزداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور

doi
10.22092/wmej.2017.115563
چکیده

توسعه و بهبود روش­های برآورد فرسایش خاک با فراهم آوردن ابزاری برای آزمایش تأثیر راهبرد­های مختلف مدیریت زمین روی تلفات خاک و طراحی استفاده بهینه از اراضی، برای متخصصین علوم زمین لازم و ضروری می‌باشند. معادله جهانی فرسایش خاک یکی از قدیمی­ترین مدل­های تجربی برآورد فرسایش می­باشد که به­طور گسترده­ای مورد استفاده قرار گرفته است. دراین تحقیق، میزان کارایی معادله جهانی فرسایش خاک و برخی نسخه‌‌های آن شامل MUSLT، USLEM، MUSLE-E، MUSLE-S، AUSLE وAOF درمقیاس رگبار درمراتع نیمه­خشک خراسان ارزیابی شد. بدین منظور مقادیر رسوب اندازه­گیری شده ناشی از 20 مورد رگبار در3 قطعه با خصوصیات یکسان، کاربری مرتعی و بدون انجام هیچ­گونه عملیات حفاظتی با مقادیر برآوردی هر یک از نسخه‌‌هابررسی و مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج بیانگر آن است که مقادیر برآوردی چهار روش MUSLT، MUSLE-E،MUSLE-Sو USLEM همبستگی معنی­داری با رسوب مشاهداتی داشته و مدل­سازی فرسایش در این روش­ها منطقی­تر می­باشد.از بین روش­ها روش MUSLTدارای کمترین مقدار میانگین نسبی مجذور مربعات خطا (257/4RRMSE=)و بیشترین میانگین کارایی (011/0ME=) بوده و در برآورد مقدار رسوب مشاهداتی در مقیاس رگبار در منطقه مورد تحقیق دارای کارایی نسبی بیشتریمی­باشد. سایر روش­های مورد بررسی برآوردهای غیرمنطقی از مقدار رسوب ارائه می­ دهند.