مطالعه پدیدارشناختی انگیزه یادگیری در آموزش الکترونیکی از دیدگاه نظریه خود-تعیینگری
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22084/j.psychogy.2024.28113.2605چکیده
هدف انگیزه یادگیری در دورههای آموزشی الکترونیکی یکی از محورهای مهم در مطالعات اخیر میباشد. پژوهش حاضر نیز با هدف بررسی پدیدارشناختی تجارب برآورده کننده نیازهای روانشناختی انگیزشی یک برنامه آموزشی الکترونیکی انجام شده است.روش: جهت انجام پژوهش از رویکرد کیفی و از روش پدیدارشناختی استفاده شده است. جامعه پژوهشی دانشجویان رشته علوم تربیتی دانشگاه تبریز در سال تحصیلی 1401-1400 بودند. از بین دانشجویان مذکور، 16 نفر از دانشجویان مقطع کارشناسی رشته علوم تربیتی دانشگاه تبریز بهعنوان مشارکتکنندگان این پژوهش انتخاب شدند و با روش مصاحبه گروه کانونی تجارب زیسته این دانشجویان مورد بررسی قرار گرفت. جهت بررسی این تجارب زیسته از چارچوب نظری خود-تعیینگری استفاده گردید. همچنین برای تجزیهوتحلیل دادهها از روش سه مرحلهای اسمیت (تولید دادهها، تجزیهوتحلیل دادهها و تلفیق موردها) استفاده شد.یافتهها: نتایج حاصل از تحلیل دادهها نشان میدهد که راهبردهای انگیزشی آموزش الکترونیکی درس "اصول تولید فیلمهای آموزشی" بر اساس نظریه خود-تعیینگری در بخش خودمختاری، شامل تنوع در منابع درسی، انعطاف در فعالیتهای آموزشی و یادگیری فعالیتهای کاربردی، هستند. همچنین سطح دشواری متناسب، الزامات کلاسی و آزادی در بحث و فعالیتها، معیارها و شاخصهای کلاسی واضح و راهنمایی مناسب بهعنوان موارد انگیزشی بخش شایستگی، توسط دانشجویان در این مطالعه درک و تجربه شده است. بهکارگیری شبکههای اجتماعی، فعالیتهای گروهی، بازخورد همکلاسیها و حضور اجتماعی-تدریسی استاد نیز سه راهبرد انگیزشی در بخش ارتباط بودند و دانشجویان این راهبردها را برای بهبود جنبه ارتباط مهم تلقی کردند.نتیجهگیری: برای ایجاد انگیزه بیشتر و درگیری یادگیرندگان در محیطهای یادگیری الکترونیکی نیاز است مؤلفههای شناسایی شده در طراحی اینگونه محیطها به کار گرفته شده و یادگیری فراگیران را عمیقتر و پایدارتر سازند.