مطالعۀ عوامل مؤثر در نظم خانواده مبتنیبر اخلاق اجتماعی با رهیافت فراترکیب
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای تخصصی جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه جامعه شناسی ،واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار، گروه مطالعات زنان و خانواده، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران
doi
10.22067/social.2022.74322.1115چکیده
هدف اصلی این پژوهش، بررسی عوامل مؤثر در نظم نهاد خانواده مبتنیبر اخلاق اجتماعی است. هدف کاربردی پژوهش، ارائه پیشنهادها و راهکارهای مناسب به نظم نهاد خانواده مبتنیبر اخلاق اجتماعی با توجه به شرایط کنونی جامعه و خانوادههای کشور است. روش پژوهش بهکارگرفته شده در این مطالعه کیفی فراترکیب است. ابتدا با استفاده از روش تحلیل کیفی فراترکیب به استخراج شاخصها از مقالات و مطالعات پیشین اقدام شد و از 280 مقاله بهدستآمده، از 32 مقاله نهایی برای بررسی عوامل مؤثر بر نظم نهاد خانواده مبتنیبر اخلاق اجتماعی استفاده شد. در ادامه با مقولهبندی شاخصها و انجام آنتروپی شانون، محتوای طرح تحلیل شد، شاخصهای اصلی شناسایی شد و میزان اهمیت هریک از شاخصها مشخص شد. تحلیل دادههای پژوهش در فاز کیفی با نرمافزار MAXQDA انجام شد. با استناد به یافتههای پژوهش، 7 مقوله اصلی و 56 مقوله فرعی (کد) با استفاده از روش تحلیل کیفی فراترکیب از متون مقالات پیشین استخراج شد. مقولههای اصلی استخراجشده عبارتاند از: احترام و ارزش، نشاط خانوادگی، قواعد خانوادگی، تأمین معیشتی، پرورش و تربیت، تعهد و اعتماد متقابل و نوعدوستی. بهطورکلی میتوان اذعان کرد، مواردی نظیر کمک به فقرا را گداپروری ندانستن، یاریرسانی را وظیفه خود شمردن، علاقهمندی به امور خیریه، مشارکت داوطلبانه برای کمکرسانی در بحرانها، بیتفاوت نبودن به مشکلات اعضای خانواده و از همه مهمتر حمایت کردن از اعضای خانواده، ازجمله پیامدهای مثبت و درخور تأمل در پیادهسازی اخلاقیات اجتماعی بر نظم خانواده محسوب میشوند.