نقش قابلیتها در پیوندسازی و موقعیتگزینی بازیگران اکوسیستم نوآوری: مطالعه موردی در صنعت واکسن ایران
نویسندگان
1 دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی,، تهران، ایران
3 دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
4 دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
5 دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله، تهران، ایران
doi
10.22111/innoeco.2025.50826.1151چکیده
این پژوهش با هدف بررسی نقش قابلیتها در موقعیتگزینی و ایجاد پیوندهای میان بازیگران در اکوسیستم نوآوری انجام شده است. پژوهش حاضر به تحلیل روابط بین بازیگران، نوع پیوندها، و موقعیتگزینی آنها در فعالیتهای کلیدی اکوسیستم نوآوری میپردازد. گزارههای پیشنهادی اصلی مورد تحقیق این است که قابلیتهای بازیگران، عامل تعیینکنندهای در موقعیتگزینی و کمیت، کیفیت و نوع پیوندهای آنها در اکوسیستم نوآوری هستند. برای ارزیابی این گزارههای پیشنهادی، مطالعه موردی اکوسیستم نوآوری صنعت واکسن ایران در دوران همهگیری کووید-19 انجام شده است. این صنعت به دلیل تحولات سریع و پیچیدگی بالا در مدتزمان کوتاه، نمونهای ایدهآل برای تحلیل نقش قابلیتها محسوب میشود. تحلیل دادههای این پژوهش شامل تحلیل مضمون کیفی و تحلیل محتوای کمی دادههای حاصل از 20 مصاحبه عمیق با خبرگان، مشاهدات پژوهشگر، تحلیل اسناد و گزارشهای ملی و بینالمللی و همچنین تحلیل دادههای ثانویه و مشاهدات پژوهشگر به عنوان متخصص صنعت واکسن بوده است.نتایج تحقیق نشان میدهد که قابلیتهای کلیدی بازیگران، مانند تواناییهای تحقیق و توسعه (R&D) و مدیریت زنجیره تأمین، تامین مالی بهطور مستقیم بر موقعیتگزینی آنها در اکوسیستم نوآوری اثرگذار بوده و نوع پیوندهای میان بازیگران را تحت تأثیر قرار میدهد. بازیگرانی که قابلیتهای پیشرفتهای در سطح راهبرد یا عملیات دارند، نهتنها در نقشهای کلیدی اکوسیستم قرار میگیرند، بلکه با ایجاد پیوندهای باکیفیتتر، مشارکت مؤثرتری در خلق ارزش مشترک دارند. مهمترین پیشنهادات این پژوهش، توسعه راهبردهای توانمندسازی قابلیتها در سطح بازیگران و همچنین سیاستگذاری برای بهبود پیوندهای اکوسیستمی است که میتواند به افزایش انسجام و کارایی اکوسیستمهای نوآوری منجر شود. این پیشنهادها بهویژه برای صنایع حساس و راهبردی مانند واکسنسازی، اهمیت حیاتی دارند.