بررسی ماهیت علمی تحقیقات انجام شده‌ اقدام‌پژوهی توسط معلمان دوره ابتدایی

نویسندگان

1 دانشیار رشته مطالعات برنامه درسی دانشگاه کردستان

2 استادیار رشته برنامه ریزی آموزشی دانشگاه کردستان

3 مدرس دانشگاه پیام نور

doi
چکیده

مطالعه حاضر به‌منظور بررسی ماهیت علمی تحقیقات اقدام­پژوهی انجام گرفته توسط معلمان پژوهنده، انجام شد. رویکرد این پژوهش آمیخته (کمی-کیفی) و در آن از دو روش توصیفی و تحلیل اسناد استفاده‌شده است و دارای دو جامعه آماری بود؛ 1. جامعه اول: کلیه معلمان مقطع ابتدایی شهر سنندج که حداقل یک‌بار تحقیق اقدام­پژوهی انجام داده بودند. 2. جامعه دوم: کلیه گزارشات اقدام­پژوهی برتر استانی که در دوره­های دوازدهم و سیزدهم برنامه معلم­پژوهنده به دبیرخانه مرکزی معلم­پژوهنده ارسال شده­اند که طبق آمار اعلام شده توسط پژوهشکده تعلیم و تربیت استان کردستان، شامل 36 گزارش بود. برای تعیین حجم نمونه در بخش کمی از نمونه­گیری در دسترس و در بخش کیفی از نمونه­گیری هدفمند استفاده شد. پرسشنامه، چک­لیست و مصاحبه­ نیمه ­ساختارمند نیز برای گردآوری داده­ها به کار برده شد. جهت بررسی روایی صوری پرسشنامه به نظر ده نفر از معلمان پژوهنده برتر استناد گردید، همچنین جهت سنجش پایایی از ضریب آلفای­کرانباخ استفاده شد که مقدار آن برای پرسشنامه برابر با (89/0) و برای چک­لیست (77/0) بود. نتایج پژوهش نشان می­دهد که معلمان دیدگاه مثبتی نسبت به روش تحقیق اقدام­پژوهی برای بررسی و حل مسائل آموزشی دارند و تمایل زیادی دارند از رویکرد تفسیری ­برای انجام اقدام­پژوهی استفاده کنند، اما بررسی گزارشات اقدام­پژوهی بیانگر کیفیت پایین این گزارشات از لحاظ علمی بود. در واقع معلمان در مرحله جمع­آوری و تحلیل اطلاعات از روش‌های مناسبی استفاده نکرده­اند و ابزار مورد استفاده، دقت و روایی لازم را ندارند. نتایج همچنین نشان داد که معلمان در رعایت اصول اخلاقی تا حدودی موفق عمل کرده­اند.