فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مس یک عنصر ضروری برای فرایند­های متابولیکی گیاه است و فقط در مقادیر کم، موردنیاز گیاه بوده و در مقادیر بالا سمی است. تنش خشکی نیز رشد طبیعی و روابط آبی در گیاه را مختل کرده و کارایی مصرف آب در گیاه را کاهش می­دهد و سبب بروز انواع پاسخ­های فیزیولوژیکی در گیاه می­شود. در این مطالعه اثرات مستقل و ترکیبی غلظت­های مختلف عنصر مس (شاهد، 50، 150، 300 و 400 میلی­گرم بر کیلوگرم) و سطوح مختلف تنش خشکی (شاهد، 50% و 75% بر اساس تخلیه درصد رطوبت خاک) به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی با 3 تکرار انجام شد. در این مطالعه صفات عملکرد دانه، میزان مالون­ دی­ آلدهید، میزان کربوهیدرات­های محلول، پرولین، محتوای آنتوسیانین، محتوای کل فنل و فلاونوئید و فعالیت آنتی­ اکسیدانی گیاه شاه‌تره (Fumaria Parviflora Lam.) اندازه‌گیری شد. بذر گیاه از چهار ناحیه با غلظت­های مختلف مس واقع در دو منطقه معدنی مس عسکری راور و مس رابر در استان کرمان برداشت شد. بروز تنش خشکی بر گیاهان تیمار شده با غلظت 50 میلی­گرم در کیلوگرم مس باعث کاهش عملکرد دانه، محتوای آنتوسیانین و پرولین و در غلظت 150 میلی­گرم در کیلوگرم باعث افزایش محتوای پرولین، کربوهیدرات­های محلول و آنتوسیانین و در غلظت­های 300 و 400 میلی ­گرم در کیلوگرم باعث افزایش محتوای پرولین، آنتوسیانین، فنل و فلاونوئید، فعالیت آنتی ­اکسیدانی و میزان مالون­ دی ­آلدهید و کاهش میزان کربوهیدرات­های محلول شد. حضور توأم تنش خشکی متوسط و غلظت­های 50 و 150 میلی­گرم در کیلوگرم مس برای گیاه شاه‌تره با استفاده از مکانیسم­های دفاعی قابل‌تحمل بودند. از بین نواحی موردمطالعه، نواحی 3 و 4 نسبت به غلظت­های بالای مس تحمل بیشتری داشتند و عملکرد دانه بهتری را نسبت به سایر نواحی نشان دادند. پیشنهاد می­شود، برای کشت گیاه دارویی شاه‌تره در مناطق تحت تنش، بذر این گیاه از نواحی با غلظت بالای مس (3 و 4) جمع ­آوری شود.