بررسیِ شگردِ بازیهای شکلی و چاپی در رمانهای پسامدرن فارسی دهۀ هشتاد
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مازندران
2 دانشیار دانشگاه مازندران، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، گروه زبان و ادبیات فارسی
doi
چکیده
بازیهای شکلی و چاپی از شگردهایی است که نویسندۀ پسامدرن با استفاده از آن فرم آشنای داستاننویسی در دورههای گذشته را به چالش میکشد. پسامدرنها با استفاده از روشهایی چون ایجاد علامتهایی خاص بین خطوط متن یا در حاشیۀ صفحات، گنجاندن تصاویر مربوط به مضامین متن در لابهلای صفحات کتاب، و تایپ کلمات و جملات به شکلی خاص، تغییراتی در شکل و ساختار رمان خود ایجاد میکنند. از این رو، این مقاله بر آن است تا این شگرد را در تعدادی از رمانهای پسامدرن فارسی دهۀ هشتاد (آفتابپرست نازنین، فرانکولا، رود راوی، و بازی) بررسی و تبیین کند که این نویسندگان چگونه و با چه اهدافی از بازیهای شکلی و چاپی استفاده میکنند. بررسیها نشان میدهد که این نویسندگان با بهکارگیری این شگرد، علاوه بر نوآوری در ساختار رمان و از بین بردن انسجام، تلاش میکنند با استفاده از جلوههای بصری خواننده را به درکی عمیق، چندگانه، و گاه متفاوت از متن برسانند.
