تاثیر واحدهای کاری TMU و Geopedology در دقت نقشه پس رفت خاک
نویسندگان
1 استاد، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه خاکشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز
3 استادیار گروه خاکشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات اهواز
4 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران
doi
10.22092/wmej.2016.113509چکیده
سالانه سطوح قابل ملاحظهای از اراضی با ارزش در سطح جهان در اثر ضعف مدیریت از حیز انتفاع ساقط شده و دچار پسرفت میشود. پسرفت خاک، شامل هرگونه کاهش قدرت محصولدهی خاک یا از هدررفت مواد غذایی مورد نیاز گیاه بهوسیله فرسایش میباشد. این پژوهش، با هدف بررسی پسرفت کیفیت خاک و تهیه نقشه آن، در حوزه آبخیز هنام استان لرستان اجرا شد. با استفاده از دو روش TMU و Geopedology، محدوده مطالعاتی به واحدهای همگن از نظر پسرفت خاک تقسیم و هر یک از این واحدها بهعنوان واحدهای کاری در نظر گرفته شد. برای هریک از خصوصیات خاک در واحدهای TMU و Geopedology، نمودار کنترل کیفیت ترسیم، شاخص پسرفت خاک محاسبه و بهکمک مدل GLASOD در هر واحد نقشه، نوع، دلیل، درجه، وسعت و شدت پسرفت مشخص و نقشه پس رفت خاک تهیه شد. بهمنظور مقایسه دو نقشه پس رفت خاک در واحدهای کاری TMU و Geopedology با نقاط شاهد، مقایسه آماری با استفاده از دو آزمون ویلکاکسن و مقایسههای زوجی انجام شد. نتایج بهدست آمده نشان داد، در نقشه واحدهای کاری TMU، 46 نوع واحد وجود دارد که در 61 مکان قرار گرفتهاند. این تعداد در نقشه واحدهای کاری Geopedology، 45 نوع است که در 94 مکان مشاهده میشود. صحت نقشههای پسرفت تهیه شده بهروش TMU و Geopedology بهترتیب 3/66 و 9/68 درصد و از نظر دقت، ضریب تغییرات صحت واحدهای کاری در نقشه حاصل از روش TMU، 58/25 و در نقشه Geopedology، 26/30 درصد میباشد. نتایج در هر دو آزمون نشان داد، بین درجه پس رفت حاصلخیزی نقاط شاهد و نقشه TMU از نظر آماری اختلاف معنیداری وجود ندارد. همچنین، نتایج نشان داد در هر دو آزمون، بین نقاط شاهد و نقشه Geopedology از نظر آماری اختلاف معنیدار وجود دارد. این امر با نتایج بهدست آمده در بررسی دقت در هر دو نقشه پس رفت همخوانی داشت.