بررسی خصوصیات ژئوشیمیایی رخسارههای واحد دشتسر ( مطالعه موردی : حوزۀ آبخیز دشت یزد – اردکان )
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
2 عضو هیأت علمی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
3 سازمان انرژی اتمی ایران
4 عضو هیأت علمی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
5 عضو هیأت علمی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
6 عضو هیأت علمی گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
doi
10.22092/wmej.2016.112500چکیده
عناصر نادر خاکی (REE) در میان عناصر کمیاب کمترین انحلال دارند و بنابراین نسبت به دیگر عناصر طی فرایند هوازدگی تحرک کمتری دارند و همچنین خصوصیات REE به طور عمده وابسته به منشأ میباشد. در این تحقیق 73 نمونه سطحی در قالب رخسارههای ژئومورفولوژی تیپهای واحد دشتسر به منظور مقایسه مقادیر REE و شاخصهای REE و اندازهگیری ترکیبات اصلی و محاسبه شاخص شیمیایی تغییر از رخسارههای مختلف جمعآوری گردید. به منظور مقایسه رخسارههای مختلف از آزمون دانکن و آنالیز تجزیه واریانس (anova) استفاده شد. نتایج نشان داد که بین رخسارههای مختلف از نظر مقادیر عناصر یتربیوم (Yb)، اربیوم (Er)، هولمیوم (Ho)، یوروپیوم (Eu)، پراسئودیمیوم (Pr)، سریوم (Ce) و لانتانیوم (La) و شاخصهای (∑REE، Eu/Eu ï، (Gd/Yb)n و (La/Yb)n) در سطح 1 درصد و از نظر مقادیر نئودیمیوم (Nd) و شاخص Nd/Yb در سطح 5 درصد اختلاف معنیدار میباشد و از نظر مقادیر عناصر دیسپروسیوم (Dy)، لوتیتیوم (Lu)، تولیوم (Tm)، تربیوم (Tb)، ساماریوم (Sm) و گادولینیوم (Gd) و شاخص (La/Sm)n اختلاف معنیداری مشاهده نگردید. بیشترین و کمترین r همبستگی به ترتیب بین شاخصهای Eu/Eu* و (La/Yb)n و شاخصهای (Gd/Yb)n و (La/Sm)n وجود دارد و همچنین بیشترین و کمترین r همبستگی به ترتیب بین Fe2O3+Mg /Al2O3 و Nd و CaO – Nd بدست آمد. مقدار CIA در اکثر نمونهها کمتر از 55 میباشد که نشاندهندة اینست که هوازدگی در منطقه مورد مطالعه وجود ندارد.