فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پدیده سرمازدگی منجر به خسارات جبران‌ناپذیری به شالیزارهای استان گیلان می‌شود. در کشورهای درحال‌توسعه مانند ایران، ایستگاه‌های هواشناسی معمولاً پراکنده هستند به همین دلیل از سنجنده و حسگرهایی مانند MODIS که به‌صورت رایگان در دسترس هستند استفاده می‌کنند که کمک شایانی به کمبود توزیع ایستگاه‌های زمینی می‌کند. همچنین با استفاده از مدل‌های درون‌یابی، می‌توان مشاهدات پراکنده را به نقشه‌های پیش‌بینی پیوسته در کل منطقه موردمطالعه تبدیل کرد. هدف از انجام این پژوهش بررسی خطر سرمازدگی در مراحل مختلف رشد گیاه برنج با بهره‌گیری از فناوری سنجش‌ازدور و تصاویر ماهواره MODIS در استان گیلان می‌باشد. در این پژوهش از بین محصولات سنجنده مودیس(MODIS) از داده‌های دمای روزانه سطح زمین (LST) با کد MOD11A1 استفاده شد و مختصات ایستگاه‌های هواشناسی استان گیلان و داده‌های موردنیاز از این ایستگاه‌ها طی دوره آماری 2000 تا 2017 از اداره هواشناسی اخذ گردید. تعیین دوره رشد گیاه برنج بر اساس اطلاعات و آمار استان انجام شد و با استفاده از تصاویر سنجده MODIS و با توجه به حد بحرانی دما که کمتر از آن گیاه دچار تنش سرما می‌شود، نقشه‌های پهنه‌بندی خطر سرمازدگی در نرم‌افزار ArcGIS، باتوجه‌به فراوانی و تعداد روزهایی که خطر سرمازدگی در هر مرحله رشد گیاه در منطقه رخ‌داده بود با روش درون‌یابی IDW تهیه گردید. پنج نوع کلاس متفاوت برای خطر سرمازدگی برنج تحت عنوان بسیار کم، کم، متوسط، زیاد و بسیار زیاد در نظر گرفته شد. بر اساس نقشه‌های پهنه‌بندی خطر، رخ داد سرمازدگی طی 17 سال مورد بررسی قرار گرفت؛ و نشان داد که بیشترین خطر سرمازدگی در سطح کل استان مربوط به ارتفاعات 1000 تا 2000 متر بوده و در مرحله جوانه‌زنی و زایشی میزان این خطر زیاد و خیلی زیاد است و هر چه که به دریا نزدیک‌تر می‌شویم میزان خطر در همه مراحل رشد حتی در مراحل جوانه‌زنی و زایشی کم و خیلی کم است.