ترکیب شیمیایی، تجزیه‌پذیری و تولید گاز گیاهان شورزیست سلمکی سفید (Atriplex canesences)، علف شور (Salsola rigida) و چمن شور (Aeluropus littoralis)

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان

doi
10.22067/ijasr.v7i1.48325
چکیده

ارزش غذایی گیاهان شورزیست آتریپلکس (گونه کانیسنس)، سالسولا (گونه ریجیدا) و آلوروپوس (گونه لیتولاریس) با تعیین ترکیب شیمیایی، تولید گاز به صورت آزمایشگاهی و تجزیه پذیری شکمبه ای با استفاده از سه رأس گاو نر فیستولا دار ارزیابی شد. نمونه های آزمایشی در مرحله دانه بندی از ایستگاه تحقیقات بیابان واقع در استان سمنان جمع آوری و ترکیب شیمیایی آن‌ها شامل پروتئین خام، چربی خام، خاکستر، دیواره سلولی و دیواره سلولی بدون همی سلولز، کلسیم، فسفر، سدیم، پتاسیم، منیزیم، کلر و گوگرد اندازه‌گیری شد. تمامی این گیاهان شورزیست حاوی غلظت های بالای سدیم، پتاسیم و کلر بودند ولی میزان کلسیم، فسفر و منیزیم پایینی داشتند. گیاهان مورد نظر پروتئین خام و خاکستر بالایی داشتند. نمونه ها در سیستم کشت بسته و آزمون تولید گاز آزمایش شدند. فراسنجه های تولید تجمعی گاز (A) و فاز تأخیر (L) در گیاه آلوروپوس بیش‌ترین مقدار بود. هم‌چنین، قابلیت هضم ماده آلی، انرژی متابولیسمی و اسیدهای چرب کوتاه زنجیر گیاه آلوروپوس بیش‌تر از آتریپلکس و سالسولا بود. بخش های سریع تجزیه ماده خشک و پروتیئن خام سالسولا (42/28 و 68/55 درصد) از آتریپلکس (24/23 و 74/48 درصد) و آلوروپوس (50/21 و 28/51 درصد) بیش‌تر بود. پتانسیل تجزیه پذیری ماده خشک و دیواره سلولی آلوروپوس بالاتر از آتریپلکس و سالسولا به‌دست آمد. سالسولا کم‌ترین تجزیه‌پذیری مؤثر دیواره سلولی را در نرخ های جریان مختلف داشت. نتایج این آزمایش نشان می دهد که این گیاهان شورزیست می توانند به‌عنوان منابع خوراکی برای نشخوارکنندگان در مناطق بیابانی ایران مورد توجه و استفاده قرار گیرند.