ارزیابی عملکرد شتابدهنده های نوآوری در ایران؛ پیمایشی مبتنی بر رویکرد مدل منطقی

نویسندگان

1 دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران

2 دانشگاه علامه طباطبایی

3 موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور

doi
10.22111/innoeco.2024.50039.1125
چکیده

هدف:توسعه اقتصاد دانش‌بنیان نیازمند زیست‌بومی است که بستر لازم برای رشد و توسعه فعالیت‌ها و کسب‌وکارهای فناورانه و نوآورانه را فراهم آورد. یکی از بازیگران کلیدی این زیست‌بوم در سال‌های اخیر «شتابدهنده‌ها» هستند که نقشی محوری در حمایت و تسریع رشد استارتاپ‌ها ایفا می‌کنند. با وجود رشد سریع این نهادها در زیست‌بوم نوآوری ایران، ارزیابی دقیق عملکرد آن‌ها و آسیب‌شناسی نقاط ضعف و قوت آن‌ها ضروری به نظر می‌رسد. ارزیابی عملکرد به شتابدهنده ها و سیاستگذاران و سایر متولیان این حوزه این امکان را می دهند که به درک بهتری از نیازها و چالش ها دست یابند و فرآیند کاری خود را متناسب با آن بهبود ببخشند. روش پژوهش: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ نحوه گردآوری داده‌ها، توصیفی و از نوع پیمایشی است. در این پژوهش با استفاده از مدل منطقی، به ارزیابی عملکرد شتابدهنده‌ها در چهار مولفه اصلی دروندادها، فعالیت‌ها، بروندادها، و پیامدها و دو دسته عوامل محیطی سخت و نرم می‌پردازد. داده‌های این مطالعه از طریق توزیع پرسشنامه بین 29 شتابدهنده جمع‌آوری و با استفاده از تحلیل آماری توصیفی بررسی شده است. یافته ها: نتایج نشان می‌دهد که علی‌رغم اینکه در برخی از شاخص‌های مربوط به درونداد، فعالیت و برونداد، وضعیت نسبتاً مطلوبی گزارش شده است. با این حال، در بررسی برخی دیگر از شاخص‌های مرتبط با برونداد و به‌ویژه پیامدها، عملکرد و وضعیت رضایت‌بخشی مشاهده نمی‌شود. همچنین شتابدهنده ها در عوامل محیطی به‌ویژه قوانین، زیرساخت‌ها و دسترسی به منابع مالی با چالش‌های جدی روبه‌رو هستند. نتیجه گیری: بر اساس این یافته‌ها، راهکارهای سیاستی و مدیریتی برای بهبود عملکرد شتابدهنده‌ها، بهینه سازی فرآیندها و تقویت نقش آن‌ها، از جمله تمرکز به ایجاد شتابدهنده هایی با رویکرد تخصصی، مسئله محور و از نوع شرکتی، در زیست‌بوم نوآوری ایران پیشنهاد شده است.