سیاست بهرهبرداری بهینه از مخزن با رویکرد احتمال کاهش جریان از سد با استفاده از الگوریتم ژنتیک (مطالعه موردی: سد مخزنی مهاباد)
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسالمی، واحد تربت جام، باشگاه پژوهشگران جوان، تربت جام، ایران
2 دانشجوی دکتری مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
3 دانشجوی دکتری مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
4 دکتری مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
5 دانشیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
6 دانشیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22092/wmej.2016.112229چکیده
در علم مدیریت منابع آب، بهرهبرداری بهینه از سیستمهای آبی موجود از جمله سدها، روز به روز اهمیت بیشتری مییابد به گونهای که به دلیل محدود بودن منابع مالی، محدود بودن منابع آبی قابل استحصال و مشکلات زیست محیطی، بهینهسازی بهرهبرداری از این سیستمها به تدریج جایگزین احداث سیستمهای جدید میگردد. مسئله بهرهبرداری بهینه از منابع آب معمولاً پیچیده، چندمتغیره و چندمحدودیتی است که حل آنها نیاز به روشهای بهینهسازی توانمند دارد. به همین دلیل محققین در این زمینه به دنبال استفاده از روشهای کاوشی همچون الگوریتم ژنتیک بودهاند. در این تحقیق از الگوریتم ژنتیک به منظور بهرهبرداری بهینه از سد مخزنی مهاباد در شمال غربی ایران استفاده شد. تابع هدف تحقیق حداقل سازی اختلاف بین تقاضای آبی پایین دست و مقدار رهاسازی آّب از سد در نظر گرفته شد. در ابتدا تحلیل حساسیت الگوریتم ژنتیک با در نظر گرفتن متغیرهای مختلف انجام شد. در ادامه مسئله مورد نظر با در نظر گرفتن احتمال کاهشی، جریان ورودی به سد برای یک دوره 24 ماهه در سناریوهای مختلف شبیهسازی شد. نتایج نشان داد که مدل بهینهسازی الگوریتم ژنتیک حتی در شرایط بحرانی از خشکسالی کارایی مناسبی داشته و مدل بهینه شده میتواند نیاز آبی پایین دست را تأمین کند.
