دینداری و مشارکت انتخاباتی در شهرستانهای کشور (مطالعه موردی انتخابات ریاست جمهوری سال 1396)
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22067/social.2022.73596.1101چکیده
براساس تحقیقات نظری و تجربی، عامل دین یا جهتگیری دینی از عوامل تعیینکننده رفتار انتخاباتی است. در ایران پس از پیروزی انقلاب، دین با کنترل نهاد سیاست توانسته است، گستره وسیعتری از زندگی را تحتتأثیر قرار دهد. با توجه به اهمیت نهاد دین و نظام سیاسی دینی در ایران، تبییننشدن امور از جانب دین، اعوجاجات نظری مربوط به دین در جامعه و اغتشاشات تجربی درباره تأثیر دینداری بر مشارکت انتخاباتی در متون غالب خارجی و کمبود مطالعات مشخص و موثق درباره این موضوع، این مطالعه درصدد بررسی رابطه دینداری و مشارکت انتخاباتی در شهرستانهای ایران در انتخابات دوازدهمین دوره ریاستجمهوری است. روش تحقیق، روش تطبیقی درون کشوری و دادههای آن اسناد ثانویه (دست دوم) و پیمایشهای قبلی است. جامعه آماری مدنظر، همه دادههای اسنادی در شهرستانهای کشور است. واحد تحلیل، شهرستانهای کشور در واحد زمانی و سطح تحلیل کشور ایران است که جمعیت آماری تحقیق، معادل با 426 شهرستان است. دادههای این مطالعه از نوع دادههای تجمیعی است. نتایج تحقیق نشان داد که تأثیر نوع مذهب بر مشارکت انتخاباتی تحتتأثیر قومیبودن شهرستان قرار دارد و این قومیبودن شهرستان است که موجب افزایش و کاهش میزان مشارکت انتخاباتی است، نه نوع مذهب. همچنین نتایج تحقیق نشان داد که دینداری تأثیر مهم و اساسی بر مشارکت انتخاباتی ندارد، اما این سخن به معنای تأثیرنداشتن دینداری بر نتایج انتخابات و ترجیح انتخاباتی نیست. شاخصهای دینداری، بیشتر از آنکه در مشارکت انتخاباتی مؤثر باشند، در ترجیح انتخاباتی تأثیر دارند.