تأثیر درج کسرهی اضافه بر سرعت و درک خواندن متون فارسی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه زبانشناسی همگانی، دانشگاه پیام نور
2 دانشجوی دکتری زبانشناسی همگانی، دانشگاه پیام نور
doi
چکیده
در این مقاله نشان داده میشود که وارد کردن نشانهای برای کسرهی اضافه در زنجیرهی خط فارسی، چگونه بر سرعت و درک خواندن تأثیر میگذارد. بر این اساس از مدلهای پردازش خواندن و نیز اصول تقطیع در بررسی متن حاوی تتابع اضافات استفاده شده است تا نتایج بر مبنایی کاملا علمی ارائه گردد. با استفاده از روش شبهآزمایشی سرعت خواندن در ده آزمودنی بررسی و میزان آن از طریق فرمول نیوتن محاسبه شد. نتایج به گونهای واضح بالا رفتن سرعت خواندن را در مواردی که کسرهی اضافه در متن نوشتاری درج گردیده بود تائید کرد. عدم درج کسرهی اضافه در جملهی دارای تتابع اضافات که از نوع جملات کوچهباغی و مبهم است، مشکلاتی را در روانخوانی ایجاد میکند؛ در چنین شرایطی علاوه بر فرایند تقطیع، فرایندهای بازتحلیل و ترمیم به فرایندهای پردازش اضافه میگردند. همین عامل مهمترین دلیل در کاهش سرعت درک خواندن است زیرا زمان بیشتری برای پردازش صرف میشود. برای نشان دادن این موضوع، نمودار درختی عباراتی که دارایِ تتابع اضافات بودند در حالتهایی که این عبارات بدون درج کسره تقطیع شده بودند ترسیم گردید تا به گونهای شماتیک تقطیع، بازتحلیل، و ترمیم آنها مشخص گردد. در نهایت جملات مورد بحث را به همراه نمودار درختی آنها بررسی نمودیم و نشان دادیم چگونه فقدان کسرهی اضافه موجب بروز ابهام میشود، فرایند درک را مختل میکند، و سرعت آن را کاهش میدهد.
